مسوولان از ولایت ننگرهار می‌گویند که در پی فروریختن یک خانه در شهر جلال‌آباد، مرکز این ولایت، پنج عضو یک خانواده جان باخته‌اند. صدیق‌الله قریشی، آمر اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ ننگرهار گفته است که این رویداد شام (پنج‌شنبه، ۱ اسد) در منطقه «افغان‌مینه» از مروبطات شهر جلال‌آباد رخ داده است. وی در ادامه تاکید کرد که به یک خانه دلیل بارندگی و فرسودگی فروریخته که در نتیجه، پنج نفر از اعضای یک خانواده، از جمله پدر و پسرانش، جان باخته و یک نفر دیگر زخمی شده است. بارندگی و سیل دیروز در چندین ولایت، خسارات جانی و مالی سنگین برجای گذاشته است. تا کنون از جان باختن یک نفر در لغمان و زخمی‌شدن شش نفر در این ولایت گزارش شده است. سیلاب شدید منجر به تخریب جاده‌ها و شاهراه‌ها نیز شده است.

یوسف حماد، سخنگوی اداره‌ آمادگی مبارزه با حوادث حکومت سرپرست اعلام کرده است که از ماه حمل امسال تا اکنون، ۳۰۱ نفر در سراسر افغانستان در اثر بارندگی‌ها، سیلاب‌ و رویدادهای طبیعی دیگر جان باخته‌ و نزدیک به ۴۰۰ تن زخمی شدند. آقای حماد امروز (سه‌شنبه ۱۹ جوزا) با نشر یک پیام تصویری گفته است که در این رویدادها ۱۸ هزار و ۸۱۲ خانواده در سراسر کشور آسیب دیده‌اند. وی در ادامه تاکید کرده است که ۸ هزار و ۹۸۹ خانه تخریب یا آسیب دیده و نزدیک به ۶۰۰ کیلومتر جاده نیز آسیب دیده است. سخنگوی اداره آمادگی مبارزه با حوادث افزود که ۴۳ مسجد و ۵۲ پلچک ۳۸۲ چاه آب و محصولات نزدیک به ۲۶ هزار جریب زمین کشاورزی و بیش از ۴ هزار جریب باغ هم از بین رفته‌ است. براساس گزارش نهادهای بین‌المللی در سال‌های اخیر، افغانستان شاهد افزایش چشمگیر حوادث طبیعی به‌ویژه سیلاب‌های ناگهانی بوده است. تغییرات اقلیمی، ذوب سریع برف‌های کوهستانی، تخریب جنگل‌ها و عدم وجود زیرساخت‌های مناسب مدیریت آب، باعث شده حتی بارش‌های معمولی به سیلاب‌های ویرانگر تبدیل شود. ولایت‌های بدخشان، نورستان، کنر و پنجشیر به دلیل توپوگرافی کوهستانی و رودخانه‌های فصلی، همیشه در معرض خطر بالاتری قرار دارند. این هشدار در حالی صادر شده که هنوز برخی مناطق افغانستان از سیلاب‌های اخیر به طور کامل بهبود نیافته‌اند. سیلاب‌های بهاری سال جاری در چندین ولایت شمالی و شرقی خسارات زیادی به جاده‌ها، خانه‌ها و زمین‌های کشاورزی وارد کرد و جان تعدادی از شهروندان را گرفت.

یک جوان در ولایت هرات با راه اندازی کتاب فروشی سیار، با نام «پیک کتاب» تلاش دارد تا فرهنگ مطالعه را ترویج داده و دسترسی مردم را به کتاب آسان‌تر سازد. غلام فاروق محمودی با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ هزار افغانی و تهیه دو هزار جلد کتاب، یک کتابخانه سیار به نام «پیک کتاب» راه‌اندازی کرده است تا کتاب‌ها را به دست علاقه‌مندان به خانه‌های شان برساند و هدفش از این‌ کار نیز ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی و دسترسی آسان مردم به کتاب است. در ویدیویی که از او منتشر شده، دیده می‌شود که او موتر خود را به یک کتابخانه سیار تبدیل کرده و داخل آن قفسه‌هایی شبیه کتابخانه‌های عمومی ساخته است. این کتابخانه سیار از یک سو سفارش کتاب به‌صورت آنلاین ثبت می‌کند و از سوی دیگر با رفتن به محلات مختلف شهر، کتاب‌ها را به درب خانه‌های مردم می‌رساند. غلام فاروق محمودی می‌گوید مردم کمتر به کتابخانه‌های عمومی مراجعه می‌کنند و روش وی منجر به فراهم‌ شدن دسترسی آسان‌تر مردم به مطالعه می‌شود. در همین حال شماری از فرهنگایان در هرات بر حمایت از کتاب فروشان تاکید داشته و این اقدام  را گامی موثری در راستای رشد فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی میان مردم عنوان می کنند. از سویی هم مسوولان در ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات می‌گویند که از ابتکارات و برنامه‌های فرهنگی در جامعه حمایت کرده و در تلاش ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی میان مردم به ویژه جوانان اند. عبدالمتین عادل، آمر فرهنگ و هنر ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات می‌گوید: «یکی از تلاش‌های دایمی اطلاعات و فرهنگ هرات ترویج و گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در میان مردم است و ما همیشه از افرادی که در این راستا تلاش دارند حمایت می‌کنیم.» به باور کتاب فروشان در سال‌های اخیر استفاده گسترده از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، مشکلات اقتصادی در خانواده‌ها و چالش‌های فرا راه جوانان باعث کمرنگ شدن خرید و فروش کتاب در بازار  هرات شده است. آمار منظمی درباره سرانه کتاب‌خوانی در افغانستان وجود ندارد یونسکو می‌گوید نرخ سواد در افغانستان در سال ۲۰۲۲ میلادی حدود ۳۷.۳ درصد بوده است؛ این رقم برای زنان ۲۲.۶ درصد و برای مردان ۵۲.۱ درصد ثبت شده است. همچنین حکومت سرپرست نیز پس از بازگشت خود به افغانستان مکاتب دخترانه را بسته و در حال حاضر ۲.۲ میلیون دختر از آموزش متوسطه محروم مانده‌اند.

مسوولان در فرماندهی پولیس ولایت ننگرهار می‌گویند که براثر فروریختن سقف خانه در ولسوالی غنی‌خیل، یک زن جان باخته و دو کودک زخمی شده‌اند. سید طیب حماد، سخنگوی فرماندهی پولیس ننگرهار گفته است که این رویداد دیشب (یک‌شنبه، ۹ حمل) در ساحه‌ی «ویال ۲۵» از مربوطات ولسوالی غنی‌خیل و در پی بارندگی رخ داده است. وی در ادامه تاکید کرده است که یک خانه‌ی دیگر در ولسوالی نازیان نیز براثر بارندگی فرو ریخته و براثر آن دو نفر زخمی شده‌اند. قابل ذکر است که بارندگی در روزهای اخیر در ولایت‌های مختلف کشور تلفات و خسارات زیادی برجا گذاشته است. براساس آماری که دیروز اداره‌ی مبارزه با حوادث حکومت سرپرست اعلام کرده بود، دست‌کم ۱۷ نفر براثر بارندگی در کشور جان باخته و ۲۶ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

برنامه‌ی اسکان بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که هر انسان سزاوار داشتن مکانی امن است که آن را خانه بماند. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۳ حوت) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که خانه‌ی مناسب از سلامت افراد محافظت کرده و مانع اخراج و بی‌سرپناهی آن‌ها می‌شوند. سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که داشتن خانه‌ی مناسب یک حق بشری است، نه یک امتیاز. این در حالی است که در سراسر افغانستان میلیون‌ها تن از نداشتن سرپناه مناسب رنج می‌برند و میلیون‌ها تن دیگر نیز در خانه‌های اجاره‌ای و غیرمعیاری زندگی می‌کنند. نداشتن خانه‌ای از خود برای شهروندان به ویژه در شهرهای بزرگ مانند کابل، هرات، بلخ و... سبب شده که شمار زیادی از شهروندان به اعمال فشار از سوی مالکان روبرو شوند.

مسوولان در فرماندهی پولیس ولایت کاپیسا می‌گویند که در پی ریزش کوه بر یک خانه‌ی مسکونی در مرکز این ولایت، چهار نفر جان باخته و شش نفر دیگر زخمی شدند. قربانیان و زخمیان همه اعضای یک خانواده هستند. فرماندهی پولیس کاپیسا با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این رویداد شب گذشته (جمعه، ۲۴ دلو) در منطقه‌ی الیاس‌خیل شوخی از مربوطات مرکز ولایت کاپیسا رخ داده است. در بخشی از اعلامیه تاکید شده است که جان‌باختگان شامل دو دختر خردسال، یک زن و یک مرد هستند. فرماندهی پولیس کاپیسا افزوده است که زخمیان که شامل سه مرد و سه زن هستند، با همکاری مردم محل از زیر آوار بیرون کشیده شده و برای درمان به شفاخانه منتقل شده‌اند. در اعلامیه آمده است که این رویداد هنگامی رخ داده که در ابتدا یک کوه بالای یک خانه‌ی مسکونی ریزش کرده و سبب فروریختن سقف این خانه شده است. بارش‌های شدید برف و باران در هفته‌های گذشته باعث وقوع حوادث مشابهی در برخی ولایات شده است. در نهم دلو، هفت عضو یک خانواده در ننگرهار در پی فروریختن سقف خانه جان باختند و در یازدهم دلو نیز در قندهار چهار نفر، از جمله کودکان، در اثر فروریختن خانه کشته شدند.

منابع محلی از ولایت قندهار می‌گویند که براثر فروریختن سقف یک خانه در ولسوالی خاکریز این ولایت، یک زن و دو کودک جان باخته‌اند. دست‌کم دو مبنع به رسانه‌ گوهرشاد گفته‌اند که این رویداد صبح امروز (شنبه، ۲۹ قوس) در منطقه‌ی «دومندی برمو» از مربوطات ولسوالی خاکریز رخ داده است. همچنین عبدالسلام عمری، رییس آمادگی مبارزه با حوادث طبیعی حکومت فعلی در ولایت قندهار گفته است که سقف یک خانه براثر بارندگی فروریخته و در نتیجه‌ی آن، سه عضو یک خانواده، شامل یک زن و دو کودک، جان باخته‌اند. وی در ادامه تاکید کرده است که از دیروز به این‌طرف چندین ولایت افغانستان به ویژه ولایت قندهار شاهد بارندگی اند. در فصل بارندگی همواره از حوادث مشابه گزارش شده است که دلیل آن فرسودگی و ناایمن بودن خانه‌ها گفته می‌شود.

استفانی لوز، رییس برنامه اسکان بشر سازمان ملل در افغانستان درتازه‌ترین مورد هشدار داده است که بسیاری از بازگشت‌ کنند‌گان به کشور خانه یا جایی برای زندگی کردند ندارند. خانم لوز این اظهارات را در نشست خبری در جینوا مطرح کرده و گفته است که میلیون‌ها تن از کشورهای همسایه مانند ایران و پاکستان، به اجبار یا داوطلبانه به افغانستان بازگشته‌اند، اما چالش اصلی فراتر از بازگشت، ادغام مجدد افرادی است که خانه، دارایی و امید خود را از دست دادند. وی در ادامه تاکید کرده است که ۶۰ درصد بازگشت‌ کنند‌گان، زیر ۱۸ سال هستند و بسیاری از آن‌ها هیچ پیوند اجتماعی یا شبکه حمایتی در افغانستان ندارند. او در ادامه افزوده است که این موضوع آن‌ها را در معرض خطر استفاده از راه‌کارهای مقابله‌ای منفی قرار می‌دهد. استفانی لوز در بخشی از صحبت‌هایش بر ضرورت فراهم کردن مسکن مناسب، دسترسی به خدمات پایه‌ای مانند آب و خدمات صحی و ایجاد فرصت‌های معیشتی پایدار تاکید کرد تا این افراد بتوانند زندگی با کرامت داشته و خانواده‌های خود را حمایت کنند. این مقام بین‌المللی تصریح کرد که این بحران انسانی نیازمند رویکردی منسجم، ساختاری و متناسب با شرایط محلی است و نباید وضعیت مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، نادیده گرفته شود. براساس آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت، از سپتامبر ۲۰۲۳ میلادی تا اکنون بیش از چهار میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند که بیش از یک میلیون تن تنها در سال ۲۰۲۵ ‏میلادی وارد افغانستان شده‌اند. باید گفت که در حال حاضر روند اخراج و بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان ادامه دارد. ‏مقام‌های جمهوری اسلامی ایران می‌گویند که تا اکنون یک میلیون مهاجر افغانستانی اخراج ‏شده‌اند. ‏ چند وقت پیش، ایران از تمام مهاجران بدون مدرک خواسته‌ بود که آن کشور را ترک ‏کنند. مقام‌های ایرانی درباره‌ی شمار مهاجران بدون مدرک آمار ‏متفاوت ارایه می‌کنند. همچنین براساس برخی آمار، شمار مهاجران بدون‌ مدرک ‏اهل افغانستان به چهار میلیون نفر می‌رسد. در کنار آن، در پاکستان هم چند میلیون مهاجر افغانستانی حضور دارند. به‌تازگی ‏کارت‌های اقامت بیش از یک میلیون نفر منقضی شده و دولت پاکستان ‏نمی‌خواهد آن را تمدید کند.

مسوولان محلی حکومت سرپرست در ولایت قندهار می‌گویند که بر اثر فرو ریختن سقف یک خانه در مرکز این ولایت، دو کودک جان باخته و هفت کودک دیگر به شدت زخمی شده‌اند. عبدالسلام عمری، سرپرست ریاست مبارزه با حوادث قندهار گفته است که این رویداد در ناحیه‌ی پانزدهم این شهر رخ داده و در نتیجه دو کودک جان باخته و هفت دو دیگر به شمول پنج پسر و دو دختر زخمی شدند. آقای عمری تاکید کرده است که این رویداد حوالی ساعت ۹:۰۰ پنج‌شنبه‌شب (۴ ثور) زمانی رخ داد که کودکان خواب بودند و زخمی‌ها این برای درمان به شفاخانه‌ی حوزوی قندهار منتقل شده‌اند. او در مورد هویت و سن کودکان قربانی این رویداد جزییات ارائه نکرده است. همچنین سرپرست ریاست مبارزه با حوادث قندهار در مورد سن کودکان زخمی شده نیز، اطلاعاتی ارائه نداده است. علت فرو ریختن سقف این خانه‌ی مسکونی هنوز مشخص نیست، اما بیشتر این رویدادها به‌دليل بارش برف و باران‌، طوفان‌های فصلی و معیاری نبودن خانه‌ها رخ می‌دهد. پیش از این نیز در رویدادهای مشابه چندین تن به‌ویژه زنان و کودکان در شماری از ولایت‌ها جان باخته‌اند. باید گفت که خانه‌های مناطق اطراف و دوردست کشور به‌صورت غیر معیاری و اکثریت از گِل ساخته شده‌اند که در پی بارش برف و باران فرسوده شده و فرو می‌ریزند.