سازمان عفو بینالملل درتازهترین مورد در نامهای سرگشاده به شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نسبت به بازداشتهای خودسرانه، آزار و اذیت و اخراج گستردهی پناهجویان افغانستانی، بهویژه زنان و دختران در معرض خطر، ابراز نگرانی شدید کرده است.
در این نامه که به تازگی منتشر شده، سازمان عفو بینالملل از دولت پاکستان خواسته که روند اخراج پناهندگان افغانستانی را فوراً متوقف کند و از بازگرداندن زنانی که با خطر جدی نقض حقوق بشر در افغانستان مواجهاند، خودداری کند.
این سازمان در ادامه تاکید کرده است که زنان افغانستانی، بهویژه فعالان حقوق زن، معترضان مدنی، خبرنگاران و کارکنان پیشین نهادهای دولتی، در صورت بازگرداندهشدن، با تهدید جدی بازداشت، شکنجه و سرکوب مواجه خواهند شد.
در بخشی از نامه آمده است که از زمان اجرای «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» در سپتامبر ۲۰۲۳ میلادی، سیاست پاکستان در قبال پناهندگان افغانستانی بهطور چشمگیری تغییر کرده و موجی از بازداشتها و اخراجهای غیرقانونی آغاز شده است.
عفو بینالملل گزارش داده است که زنان و کودکان نیز در میان بازداشتشدگان قرار دارند و بسیاری از آنان بدون دسترسی به وکیل یا خانواده، در مرکزهای توقیف نگهداری میشوند.
همچنین این سازمان هشدار داده است که هیچ سازوکار مشخصی برای استثنا قائلشدن برای زنان دارای نیازهای فوری حفاظتی وجود ندارد؛ زنانی که از ابتداییترین حقوق خود، از جمله حق آموزش، کار و آزادی رفتوآمد، محروم شدهاند.
به گفتهی عفو بینالملل، «سرکوب نظاممند» زنان و دختران در افغانستان میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» در قالب آزار مبتنی بر جنسیت باشد.
عفو بینالملل با استناد به آمار سازمان بینالمللی مهاجرت، اعلام کرده که نزدیک به ۱.۵ میلیون پناهنده افغانستانی از پاکستان بازگردانده شدهاند که بخش قابل توجهی از آنان را زنان و کودکان تشکیل میدهند. بسیاری از این زنان بدون فرصت جمعآوری وسایل شخصی و با محدودیت شدید در انتقال داراییها اخراج شدهاند.
در بخش دیگری از این نامه، به وضعیت نگرانکننده مسکن پناهندگان افغانستانی نیز اشاره شده است.
عفو بینالملل از دولت پاکستان خواسته ضمن توقف فوری بازداشت و اخراج پناهندگان افغانستانی، به تعهدات حقوق بینالملل پابند.
این در حالی است که پاکستان که از دههها به این سو میزبان مهاجران افغانستانی بوده است، در سالهای پسین روند اخراج آنان را تشدید کرده است. با وجود نگرانیها مبنی بر توقف این روند، روزانه هزاران تن از طریق گذرگاههای مرزی مشترک با این کشور به افغانستان بازگردانده میشوند.
