نخستین مجموعه شعری سعدیه دهاتی، شاعر زن اهل افغانستان در تبعید، با نام «قصهٔ پرواز» بهتازگی منتشر شده و روایتگر درد و رنج مردم و به ویژه زنان و دختران افغانستان است.
سعدیه دهاتی گفته است که این مجموعه، بازتابی از تجربههای زیسته شاعر، رنجهای فردی و جمعی، مهاجرت اجباری و وضعیت اجتماعی و سیاسی افغانستان است.
خانم دهاتی در ادامه تاکید کرده است :«این اثر، یادپاره و یادوارهای از دردها و واقعیت زندگی من و سرزمینم تا این لحظات است؛ سرزمینی که او را همه هستیام میدانم، سرزمینی که بودنم را بودش و نبودنم را کمبودش فرض میکنم.»
او تصریح کرد :«بهعنوان یک زن افغانستان عمیقاً از وضعیت حاکم بر کشور متاثر هستم که در بخشهای مختلف مجموعهای شعری ام بهوضوح دیده میشود.»
در یکی از شعرهای این مجموعه، شاعر به بسته بودن دروازههای مکتبها و محرومیت دختران از آموزش انتقاد میکند:
از پس درهای بسته از پس فصل سکوت
از فضای صامت صنف در پی زنجیرها
از میان دفتر و دیوان آلوده به خاک
از خموشی زنگ مکتب در صدای تیرها
ای مربی در همه ناباوری باور تویی
همچنین شعر «پنجره سرد» از دیگر سرودههای این مجموعه است که فضای تلخ، اضطرابآلود و معترضانه شاعر را بازتاب میدهد:
مگر خدا نکند شب ادامهدار رود
شکوه صبحدم از ذهن روزگار رود
مگر خدا نکند فصل بازگشتن نور
زیاد پنجرهای سرد و سوگوار رود
مگر خدا نکند یاد کوچهباغ خموش
زخواب رهگذر خسته ناگوار رود
مگر خدا نکند دامن سکوت پهن
غریو و نعره ز آیین کارزار رود
مگر خدا نکند عشق گم کند ره دل
فریب و حیلهٔ اهریمنان به کار رود
مگر خدا نکند خونبهای آزادی
بروز حادثه با هیچ در شمار رود
یکی ز مرحله نام و ننگ سر نکشد
کسی ز عرصه نامآوران کنار رود
مجموعه شعری «قصهٔ پرواز» تلاشی است برای ثبت درد، دلتنگی، اعتراض و امیدهای خاموششده یک زن افغانستان؛ اثری که شعر را به روایت رنج، مقاومت و یادآوری بدل میکند.
در حالی این مجموعهی شعری نشر میشود که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، دروازههای انستیتوتهای طبی را بهروی دختران و زنان بست، در حالی که بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.
این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیونها دانشآموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند.
در کنار آن زنان از رفتن به باشگاههای ورزشی، رستورانتها، حمامهای عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بینالمللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شدهاند.
