جشنوارهی «روز فرهنگ هزاره» برای اولینبار با حضور رهبر یک دولت، در شهر یاروینپه فنلند برگزار شد. این جشنواره با میزبانی «خانه فرهنگ هزارهها در فنلند» و اشتراک مقامهای دولتی این کشور برگزار شد. در اعلامیهی «خانه فرهنگ هزارهها» آمده است که این برنامه به هدف «فرصتی برای بازخوانی فرهنگ و تاریخ مردم هزاره» برگزار شده است. پتری اورپو، نخستوزیر فنلند در سخنرانی خود به برخی ارزشهای فرهنگی جامعهی هزاره و اشتراک آن با فرهنگ مردم و سیاست دولت فنلند اشاره کرده و گفت: «جامعهی هزاره همواره برای آموزش ارزش فراوانی قائل بوده است. ما میدانیم که هزارهها از نخستین گروههایی در افغانستان بودند که برای دسترسی دختران به آموزش تلاش کردند.» وی در ادامه تاکید کرد: «این موضوع بسیار معنادار و ارزشمند است؛ زیرا آموزش و برابری از جمله ارزشهایی هستند که برای فنلند نیز اهمیت بسیار زیادی دارند.» نخستوزیر فنلند خطاب به هزارهها گفت: «من باور دارم ظرفیت و توان بالقوهی عظیمی در جامعهی شما وجود دارد. شما به فنلند خوشآمدید و در ساختن آیندهی مشترک ما نقش دارید. از این بابت از شما سپاسگزارم.» همچنین او با تمجید از برگزاری این جشنواره تصریح کرد: «برنامهی امروز نشان میدهد که زبان، گویش، دین، موسیقی، ادبیات، پوشش و هنر، همگی از عناصر سازندهی هویت هستند. اینها بخشی از آن چیزی اند که هر یک از ما را به “آنچه هستیم” تبدیل میکنند. این ارزشها بهویژه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکنند که فرد دور از ریشهها، خویشاوندان و سرزمین مادری خود زندگی کند.» همچنین لطیف فیاض، رییس «خانه فرهنگ هزارهها در فنلند» گفت هزارهها برای رسیدن به اینجا از یک مسیر تاریخی دشوار و غمانگیز عبور کردهاند. او علاوه کرد: «هزارهها در افغانستان در طول تاریخ با تبعیض، سرکوب و کشتار مواجه بودهاند». او از دولت و مردم فنلند تشکر کرد که با آغوش باز هزارهها را پذیرفتهاند. در این برنامه تاریخ، هنر و موسیقی هزارهها نیز به نمایش گذاشته شد. تصویری از بودای بامیان، اثر نصرالله پیک به نخستوزیر فنلند اهدا شد. همچنین در بخشی از برنامه، دختران و پسران جوان با لباسهای سنتی هزارگی روی استیج رفتند و نهتنها نوع پوشش، بلکه ظرافت هنر دست بانوان هزاره را به نمایش گذاشتند که از نخ و سوزن روی پارچه چه نوع لباسهای زیبا با دوخت ظریف خلق میکنند. «روز فرهنگ هزاره» مناسبتی برای گرامیداشت فرهنگ هزارههای جهان است که از سال ۲۰۱۷ میلادی به اینسو بهتاریخ ۱۹ ماه می برگزار میشود. اما این مناسبت اکنون به یک جشن سراسری تبدیل شده است و از آغاز تا پایان ماه می در شهرهای مختلف آسیا، اروپا، امریکا و استرالیا بزرگداشت میشود. تا اکنون چندین نهاد دولتی، شوراهای محلی و سازمانهای هنری در پاکستان، امریکا، کانادا، بریتانیا، استرالیا و دیگر کشورها روز فرهنگ هزاره را بهرسمیت شناختهاند.
