در دنیای امروز، اعتیاد کودکان به تکنولوژی به یکی از نگرانی‌های جدی و قابل توجه والدین تبدیل شده است. این نوع وابستگی، مشابه سایر انواع اعتیاد، همان بخش‌هایی از مغز را درگیر می‌کند که در اعتیادهای رفتاری یا مواد مخدر نیز فعال‌اند. تأثیرات آن می‌تواند عمیق و مخرب باشد؛ از آسیب به سلامت روان و تمرکز گرفته تا تأثیرات منفی بر رشد جسمی و روابط اجتماعی. از همین رو، لازم است پیش از آن‌که این وابستگی شدت بگیرد، والدین با آگاهی و مدیریت مناسب، راهکارهایی برای کنترل استفاده از تکنولوژی در زندگی فرزندان خود در پیش بگیرند. پیشگیری، آموزش صحیح و الگوی رفتاری مناسب، مهم‌ترین گام‌ها برای جلوگیری از گسترش این اعتیاد پنهان هستند. علائم و نشانه‌های اعتیاد کودک به تکنولوژی مطالعات نشان می‌دهند که اعتیاد کودکان به تکنولوژی شباهت زیادی به سایر انواع اعتیاد، از جمله اعتیاد به مواد مخدر دارد. در واقع، استفاده‌ی مکرر و بی‌رویه از وسایل دیجیتال همان بخش‌هایی از مغز را فعال می‌کند که در اعتیادهای شدید نیز درگیر هستند. هنگام استفاده از این ابزارها، مغز کودک شروع به ترشح «دوپامین» می‌کند؛ هورمونی که مسئول ایجاد حس لذت و شادی است. این لذت موقتی باعث می‌شود کودک بارها و بارها به دنبال تکرار تجربه باشد، تا جایی که کنترل رفتار برای او و اطرافیان دشوار یا حتی غیرممکن می‌شود. سازمان جهانی بهداشت (WHO)، اعتیاد به تکنولوژی و ابزارهای دیجیتال را این‌گونه تعریف می‌کند: «الگوی رفتاری تکرارشونده در استفاده از فناوری که بر زندگی شخصی، اجتماعی، تحصیلی یا خانوادگی فرد تأثیر منفی می‌گذارد، با این وجود، فرد قادر به ترک یا کاهش آن نیست.» از نشانه‌های رایج اعتیاد کودکان به تکنولوژی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: - بی‌قراری یا پرخاشگری هنگام قطع دسترسی - کاهش علاقه به فعالیت‌های غیر دیجیتال - افت عملکرد تحصیلی - مشکلات خواب - انزوای اجتماعی - وابستگی شدید به گوشی، تبلت یا بازی‌های ویدیویی حتی در موقعیت‌های نامناسب شناسایی زودهنگام این نشانه‌ها، نخستین گام برای پیشگیری و درمان مؤثر این نوع اعتیاد است. «اعتیاد به بازی‌های دیجیتال یا ویدیویی» الگویی از رفتار است که در آن فرد قادر به توقف بازی نیست و به آن اولویتی بیش از حد می‌دهد؛ حتی بیشتر از فعالیت‌های مهم زندگی‌اش. تا جایی که این وضعیت به مرحله‌ای می‌رسد که بازی‌های دیجیتال برای او مهم‌تر از سایر علاقه‌مندی‌ها و فعالیت‌های روزمره می‌شود. حال، بر اساس این تعریف و مطابق با معیارهای منبع تشخیصی اختلالات روانی (DSM-5)، زمانی می‌توان اعتیاد کودک به تکنولوژی را تأیید کرد که ویژگی‌های زیر در او مشاهده شود: کنترل نداشتن بر زمان بازی یا استفاده از ابزار دیجیتال اولویت دادن به بازی نسبت به سایر فعالیت‌های روزمره ادامه دادن به استفاده، حتی با وجود پیامدهای منفی (مثلاً افت تحصیلی یا مشکلات خانوادگی) احساس بی‌قراری، تحریک‌پذیری یا اضطراب هنگام عدم دسترسی به تکنولوژی تلاش‌های ناموفق برای کاهش یا ترک استفاده کاهش تعاملات اجتماعی و علاقه به سرگرمی‌های غیر دیجیتال استفاده‌ی مداوم و طولانی‌مدت که فراتر از زمان‌های تعیین‌شده است. تشخیص اعتیاد تنها با مشاهده یک یا دو علامت ممکن نیست؛ بلکه باید این نشانه‌ها به‌صورت پایدار و به مدت حداقل ۱۲ ماه ادامه داشته باشند و تأثیر قابل توجهی بر عملکرد کودک در حوزه‌های مختلف بگذارند. افت عملکرد، مانند کاهش نمرات و افت تحصیلی صرف زمان زیاد برای بازی یا استفاده از ابزارهای دیجیتال قطع یا کاهش روابط اجتماعی و ارتباط با دوستان بی‌علاقگی به سایر سرگرمی‌ها و فعالیت‌های مورد علاقه‌ی قبلی اشتغال ذهنی مداوم با بازی، حتی زمانی‌که مشغول آن نیست ناتوانی در کنترل تمایل به بازی یا استفاده از تکنولوژی بروز تغییرات خلقی مانند اضطراب، بی‌قراری یا پرخاشگری ادامه‌ی بازی با وجود پیامدهای منفی مانند تنش در خانه یا افت تحصیلی بنابراین، اگر کودک شما چند مورد از نشانه‌های بالا را به‌صورت مداوم نشان می‌دهد، می‌توان گفت که احتمال اعتیاد به تکنولوژی در او وجود دارد و باید برای پیشگیری یا درمان، اقدام جدی صورت گیرد. دلایل گرایش و اعتیاد به تکنولوژی در کودکی امروزه با تغییر سبک زندگی، استفاده از تکنولوژی نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته و ابزارهای دیجیتال به عضوی جدایی‌ناپذیر از زندگی انسان‌ها تبدیل شده‌اند. اما چرا تا این اندازه در تکنولوژی و ابزارهای دیجیتال غرق شده‌ایم؟ پاسخ روشن است: بسیاری از کارها و فعالیت‌های روزمره ما به فناوری وابسته‌اند؛ از خرید و فروش، انتقال پول، سفرهای بین‌شهری و بین‌المللی گرفته تا امور مهمی مانند تحصیل، کار و حتی تفریح و سرگرمی. طبق آمار اتحادیه بین‌المللی مخابرات، استفاده از اینترنت در کشورهای توسعه‌یافته طی یک دهه‌ی اخیر تا ۲۳۹ درصد رشد داشته است. این درهم‌تنیدگی تکنولوژی با زندگی روزمره، یکی از دلایل اصلی گرایش و اعتیاد کودکان به ابزارهای دیجیتال است. چرا که بازی‌ها، آموزش‌ها و حتی تعاملات اجتماعی آن‌ها نیز به‌گونه‌ای با گوشی‌های هوشمند، تبلت، رایانه و سایر دستگاه‌های دیجیتال پیوند خورده‌اند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که استفاده‌ی زیاد و نادرست از فناوری‌های نوین، با وجود مزایایی چون راحتی و سرعت بیشتر، می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی مانند وابستگی و اعتیاد شود؛ تا جایی‌که اعتیاد به اینترنت را به‌عنوان «بیماری همه‌گیر قرن» معرفی کرده‌اند. در حال حاضر، در کشور ما نیز بخش زیادی از وقت کودکان صرف انجام بازی‌های رایانه‌ای می‌شود. این بازی‌ها به دلیل جذابیت بالا، داستان‌های هیجان‌انگیز، طراحی رنگارنگ و ویژگی‌های رقابتی، توانسته‌اند کودکان و نوجوانان بسیاری را جذب کرده و آن‌ها را به بزرگ‌ترین گروه مخاطبان خود تبدیل کنند. بنابراین، می‌توان گفت یکی از دلایل مهم اعتیاد به تکنولوژی در دوران کودکی، کشش و جذابیت بالای بازی‌های اینترنتی است. متأسفانه این بازی‌ها نه‌تنها بخش قابل‌توجهی از اوقات فراغت کودکان را اشغال کرده‌اند، بلکه زمان‌هایی که باید صرف تحصیل، انجام تکالیف، تعامل با خانواده و بازی با هم‌سالان شود را نیز تصاحب کرده‌اند. در واقع، بازی‌های اینترنتی به ابزاری برای ارضای نیازهای روانی چون هیجان، سرگرمی، احساس رقابت، کسب قدرت و حتی راهی برای فرار از واقعیت تبدیل شده‌اند و همین ویژگی‌ها آن‌ها را به یکی از عوامل مهم در بروز اعتیاد به تکنولوژی در کودکان بدل کرده است. پیامدها و عوارض اعتیاد به فناوری در کودکان یکی از ویژگی‌های مهم رفتارهای اعتیادی، وسوسه‌برانگیز بودن آن‌هاست. هرچند این رفتارها در لحظه ممکن است لذت‌بخش یا تشویق‌کننده به نظر برسند، اما در بلندمدت پیامدهای زیان‌باری به‌همراه دارند. متأسفانه در سال‌های اخیر شاهد رشد چشم‌گیر اعتیاد کودکان به فناوری هستیم. این اعتیاد باعث شده سال‌های اولیه رشد کودک—که دوره‌ای حیاتی برای تعامل با همسالان و گسترش مهارت‌های اجتماعی است—صرف بازی‌های اینترنتی و استفاده مداوم از ابزارهای هوشمند شود. اما اثرات منفی اعتیاد به تکنولوژی تنها به این موضوع محدود نمی‌شود. پیامدهای این وابستگی عبارت‌اند از: - کاهش مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی - ضعف در تمرکز و توجه - افت عملکرد تحصیلی - اختلال در خواب و الگوهای استراحت - افزایش تحریک‌پذیری، پرخاشگری و اضطراب - کاهش فعالیت بدنی و خطر چاقی - کاهش خلاقیت و توانایی حل مسئله - شکل‌گیری وابستگی روانی و کاهش تحمل ناکامی به همین دلیل، لازم است والدین با آگاهی و برنامه‌ریزی مناسب، استفاده از تکنولوژی را برای کودکان مدیریت کرده و از بروز این پیامدها پیشگیری کنند. پیامدهای روانی، اجتماعی و جسمی اعتیاد کودکان به فناوری اعتیاد به فناوری در کودکان نه‌تنها سلامت روان را تهدید می‌کند، بلکه بر رشد اجتماعی، هیجانی و جسمی آن‌ها نیز تأثیرات منفی گسترده‌ای دارد. از جمله پیامدهای روانی و رفتاری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: - کاهش سلامت روان و افزایش احساس نارضایتی - کاهش روابط اجتماعی و تعامل با دیگران - افزایش ترس، اضطراب و احساس ناامنی - کاهش درگیری حواس پنج‌گانه با دنیای واقعی - بروز رفتارهای پرخاشگرانه - لطمه به رشد هیجانی و اجتماعی - بی‌توجهی به وظایف خانوادگی و درسی - کاهش یا حذف کامل فعالیت‌های فیزیکی و بازی‌های گروهی - تمایل به استقلال زودهنگام و قطع ارتباط عاطفی با خانواده عوارض جسمانی و فیزیکی اعتیاد به فناوری نیز شامل موارد زیر است: - تغییر در سوخت‌وساز بدن و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی - افزایش تعداد تنفس و دمای بدن - افزایش ضربان قلب و فشار خون - خستگی و تضعیف چشم‌ها (خشکی، تاری دید، سردرد) - سندروم لرزش دست‌ها در اثر استفاده طولانی از موبایل یا کنسول بازی - چاقی ناشی از کم‌تحرکی و تغذیه ناسالم هنگام استفاده طولانی از دستگاه‌ها این پیامدها نشان می‌دهند که مدیریت صحیح زمان استفاده از فناوری برای کودکان، یک ضرورت حیاتی در مسیر رشد سالم آنان است. بله، اعتیاد کودک به تکنولوژی قابل مدیریت و کاهش است، به‌شرط آن‌که والدین با آگاهی، صبوری و برنامه‌ریزی عمل کنند. متن شما به‌صورت زیر ویرایش شده است: آیا می‌توان اعتیاد کودک به تکنولوژی را از بین برد؟ با توجه به پیامدهای جدی اعتیاد به فناوری، حفظ و تقویت سلامت روان کودکان اهمیت ویژه‌ای دارد. کودکان به دلیل رشد ذهنی و عاطفی ناپایدار، بیش از دیگران در معرض آسیب‌های ناشی از استفاده افراطی از اینترنت، بازی‌های آنلاین و فضای مجازی هستند. بنابراین، وظیفه والدین است که مراقب سلامت روان فرزند خود باشند و برای پیشگیری و مدیریت این وابستگی، اطلاعات و مهارت کافی کسب کنند. یکی از مهم‌ترین راهکارها برای جلوگیری از اعتیاد یا کاهش استفاده کودکان از ابزارهای دیجیتال، یافتن جایگزین مناسب و جذاب است. این جایگزین‌ها باید: - متناسب با سن کودک باشند - سرگرم‌کننده و درعین‌حال سازنده باشند - ارتباط اجتماعی، خلاقیت و فعالیت فیزیکی را تقویت کنند فعالیت‌هایی مانند بازی‌های گروهی، نقاشی، کتاب‌خوانی، ورزش، موسیقی یا فعالیت‌های فضای باز می‌توانند به‌تدریج جای استفاده افراطی از تکنولوژی را بگیرند. با حمایت عاطفی، برنامه‌ریزی مناسب و حضور فعال والدین در کنار کودک، می‌توان وابستگی به فناوری را کنترل و به‌مرور از بین برد. نویسنده: سحر یوسفی

خانواده، به‌عنوان کوچک‌ترین واحد اجتماعی، نقش بسیار مؤثری در سلامت و بهزیستی اعضای خود دارد. داشتن خانواده‌ای سالم نه‌تنها بر سلامت جسمی و روانی افراد تأثیر می‌گذارد، بلکه روابط اجتماعی و کیفیت زندگی در جامعه را نیز ارتقا می‌بخشد. خانواده سالم، خانواده‌ای است که در آن ارتباطات مؤثر، احترام متقابل و حمایت بی‌قید و شرط میان اعضا برقرار است. برای رسیدن به چنین فضایی، باید از پیوندهای خانوادگی مانند یک اثر هنری مراقبت کرد؛ چرا که هر یک از اعضای خانواده، فردی منحصربه‌فرد و ارزشمند است. این نوع نگاه، به افراد احساس آزادی و ارزشمندی می‌بخشد، درحالی‌که هم‌زمان، ریشه‌های مشترک خانوادگی نیز حفظ می‌شود. بدیهی است که چالش‌ها و اختلاف‌نظرها در هر خانواده‌ای وجود دارد. اما خبر خوب این است که با بهره‌گیری از راهکارهایی ساده و مؤثر، می‌توان به ایجاد فضایی سالم، پویا و حمایتگر در خانواده کمک کرد. این‌که چگونه با اعضای خانواده‌مان ارتباط برقرار کنیم، چگونه به شخصیت آن‌ها احترام بگذاریم و چگونه برای ارتقای سطح رفاه خانواده زمان و انرژی صرف کنیم، از مسائل مهم و انکارناپذیر در ایجاد یک خانواده سالم است. از دیدگاه ویرجینیا ساتیر، روان‌شناس برجسته خانواده، احساس ارزشمندی تنها در فضایی رشد می‌کند که در آن تفاوت‌های فردی مورد توجه و قدردانی قرار گیرد، اشتباهات قابل تحمل باشند، مسیرهای ارتباطی باز بمانند و قوانین با انعطاف‌پذیری همراه باشند. راهبردهایی برای داشتن خانواده‌ای شاد و سالم: بسیاری از افراد تحت تأثیر الگوهای رفتاری‌ای قرار می‌گیرند که به‌صورت ناخودآگاه موجب کاهش هماهنگی و کیفیت ارتباط با محیط اطراف می‌شود. با این حال، برای حفظ پویایی و سلامت خانواده در بلندمدت، لازم است مهارت‌هایی مشخص و عملی به‌کار گرفته شوند. ۱. مشکلات و آسیب‌های روحی و روانی خود را بشناسید و آن‌ها را التیام بخشید بسیاری از زنان و مردان بدون توجه به زخم‌های عاطفی یا آسیب‌های روحی گذشته، وارد زندگی خانوادگی می‌شوند. این مسئله می‌تواند در درازمدت به شمشیری دو لبه تبدیل شود، چرا که چنین آسیب‌هایی مستقیماً بر نحوه ارتباط، رفتار و روابط ما با عزیزترین افراد زندگی‌مان اثر می‌گذارند. برای بهبود کیفیت روابط خانوادگی، بهترین نقطه شروع «خود فرد» است. شناخت و درمان این آسیب‌ها نه تنها به سلامت روانی شخص کمک می‌کند، بلکه فضای خانواده را نیز مثبت و سالم‌تر می‌سازد. همان‌طور که زخم‌های درونی می‌توانند روابط را تضعیف کنند، التیام آن‌ها نیز می‌تواند پیوندها را عمیق‌تر و با‌دوام‌تر نماید.  ۲. ارتباط مؤثر  ویرجینیا ساتیر، یکی از بنیان‌گذاران علم خانواده‌درمانی، ستون اصلی یک خانواده سالم را «ارتباط مؤثر» می‌داند. از نگاه او، هر عضو خانواده باید مهارت گفت‌وگو، گوش دادن فعال، و انتقال صحیح پیام را بیاموزد تا پویایی سالم میان اعضا شکل بگیرد. مطالعه‌ای انجام‌شده در دانشگاه سارگودا (پاکستان) نیز نشان می‌دهد که ارتباط خوب در خانواده، نقش مهمی در رضایت و رشد روانی نوجوانان دارد. حتی اگر تأثیرات منفی محیط بیرونی بر فرد زیاد باشد، یک الگوی ارتباطی سالم درون خانواده می‌تواند از سلامت روان و رشد مثبت اعضا محافظت کند. برای بهبود این مهارت، موارد زیر توصیه می‌شود: - با قاطعیت و در عین حال با احترام صحبت کنید. - شنونده‌ی فعالی باشید. - به صحبت‌های دیگران با علاقه‌ی واقعی توجه نشان دهید. - درک متقابل را هدف اصلی ارتباط قرار دهید.  ۳. احترام، مدارا و تاب‌آوری  برای داشتن یک خانواده سالم، پرهیز از خودکامگی ضروری‌ست. هیچ‌یک از اعضای خانواده نباید نقش دیکتاتور را ایفا کند. هر عضو، شخصیت و نیازهای منحصربه‌فردی دارد و باید در فضای خانواده مورد پذیرش و احترام قرار گیرد. تحمل عقاید، مدارا با تفاوت‌ها و احترام به سلیقه‌ها و اهداف سایر اعضا، محیطی امن ایجاد می‌کند که در آن همه می‌توانند بدون ترس، خودِ واقعی‌شان را ابراز کنند. در چنین فضایی احساسات سرکوب نمی‌شوند و زمینه برای رشد روانی سالم فراهم می‌شود. ارتباطات قوی نیز در گرو شنیدن فعال و ابراز صادقانه احساسات است. هر عضو خانواده باید این حس را داشته باشد که می‌تواند بدون ترس از قضاوت، با دیگران صحبت کند. همین فضا، اساس اعتماد، امنیت و پایداری خانوادگی است. ۴. با یکدیگر وقت بگذرانید و برای هم وقت بگذارید  خانواده فقط گروهی از افراد نیست که زیر یک سقف زندگی می‌کنند؛ بلکه سیستمی‌ست که در آن احساسات، تجربیات و لحظات با یکدیگر به اشتراک گذاشته می‌شود. این اشتراک‌گذاری، پیوندها را تقویت کرده، آن‌ها را غنی می‌سازد و در نهایت به شادی و پایداری آن هسته کوچک اجتماعی منجر می‌گردد. گذراندن زمان با یکدیگر به معنای حضور ذهنی و توجه واقعی به کسانی‌ست که با آن‌ها زندگی می‌کنید. همین تعاملات روزمره، خاطراتی می‌سازند که در حافظه عاطفی اعضای خانواده ماندگار می‌شود. دکتر آلیس چی دیوی و بئاتریس پائولوجی در مقاله‌ای در مجله روابط خانوادگی تأکید کرده‌اند که زمان مشترک و تعاملات معنادار، نقشی کلیدی در بهبود روابط خانوادگی دارند. به بیان ساده، هرچه اعضای خانواده بیشتر با یکدیگر وقت بگذرانند، پیوندشان عمیق‌تر و پایدارتر خواهد بود. ۵. اعتبار عاطفی  مارشا لینهان، خالق رفتاردرمانی دیالکتیکی، اعتبار عاطفی را "بهترین آسپرین" برای روابط انسانی می‌داند. به این معنا که تنها درک شدن، شنیده شدن و پذیرفته شدن توسط دیگران، به‌ویژه در خانواده، می‌تواند بسیاری از تنش‌ها و دردهای روانی را تسکین دهد. وقتی یکی از اعضای خانواده احساس کند که مورد احترام است و احساساتش نادیده گرفته نمی‌شود، زمینه‌ای برای شکل‌گیری ارتباط مثبت، مؤثر و دوسویه ایجاد می‌شود. این اعتبار بخشیدن به تجربه‌های عاطفی، نه‌تنها تنش‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه اعتماد، امنیت روانی و صمیمیت را در فضای خانواده تقویت می‌کند. ارتباط عاطفی قوی بین اعضا، یکی از ارکان اصلی خانواده سالم است. این پیوند می‌تواند از راه گفت‌وگوهای صمیمانه، زمان‌گذرانی مشترک و حتی حمایت ساده در زمان دشواری‌ها شکل بگیرد. زمانی که یکی از اعضای خانواده با مشکلی روبرو می‌شود، شنیدن فعال، درک همدلانه و کمک به یافتن راه‌حل، به معنای واقعی پشتیبانی عاطفی و پایه‌گذار روابط سالم است. ۶. همدلی و یکدلی  توانایی همدلی با واقعیت‌های دیگران، شما را نه‌تنها به فردی مهربان، بلکه به شخصی ماهر در روابط انسانی تبدیل می‌کند. همدلی یعنی دیدن دنیا از چشم دیگران، تجربه کردن احساسات‌شان، و درک موقعیت‌شان بدون قضاوت. این مهارت در خانواده نقشی کلیدی دارد؛ زیرا همدلی موجب درک متقابل می‌شود، درک متقابل صمیمیت را افزایش می‌دهد، و صمیمیت پیوندهای خانوادگی را تقویت می‌کند. نتیجه نهایی آن، شکل‌گیری فضای امن عاطفی است که در آن همه اعضا احساس می‌کنند دیده و شنیده می‌شوند. همدلی، پایه‌گذار دوستی‌های عمیق درون خانواده، تقویت‌کننده احساس رضایت و عامل مؤثر در ایجاد محیطی سالم و با نشاط برای رشد روانی و اجتماعی همه اعضاست.  ۷. مهارت حل مشکلات و تعارضات را کسب کنید  اگر تصور می‌کنید خانواده‌های شاد هرگز دچار اختلاف نمی‌شوند، سخت در اشتباه هستید. واقعیت این است که تعارض، بخشی طبیعی از هر رابطه انسانی‌ست؛ اما آنچه خانواده‌های سالم را متمایز می‌کند، نحوه برخورد آنها با این تعارضات است. اعضای خانواده باید با همکاری، مسئولیت‌پذیری و احترام، در حل مشکلات نقش فعال داشته باشند. برای تقویت این مهارت، توجه به موارد زیر ضروری‌ست: - بهبود ارتباطات برای درک متقابل - شناسایی دقیق و به‌موقع مشکلات - پرهیز از سرزنش و تمرکز بر حل مسئله - آگاهی از نقاط قوت و ضعف فردی - یافتن راه‌حل‌های گروهی با مشارکت همه اعضا - بررسی مزایا و معایب گزینه‌ها - داشتن انعطاف‌پذیری در اجرای تغییرات مثبت برای رفاه خانواده حل تعارض مؤثر، به خانواده کمک می‌کند تا قوی‌تر، صمیمی‌تر و پایدارتر شود.  ۸. بدانید چگونه از خانواده خود مراقبت کنید  حمایت، ستون حفظ سلامت و پویایی خانواده است و به غنی‌تر شدن روابط کمک می‌کند. هر فرد در مقاطعی از زندگی با سختی‌هایی روبه‌رو می‌شود و داشتن خانواده‌ای که بدون قضاوت و با مهربانی کنارشان باشد، آرامش واقعی می‌بخشد. به یاد داشته باشید که حمایت به معنای ناجی‌گری یا حل همه مشکلات دیگران نیست، بلکه یعنی توانایی کمک کردن به شیوه‌ای غیرتهاجمی و محترمانه، و دادن آنچه واقعاً نیاز دارند، نه آنچه ما فکر می‌کنیم کم دارند. این نوع حمایت، پیوندهای عاطفی را مستحکم و خانواده را سالم نگه می‌دارد.  ۹. قوانین داخلی  داشتن خانواده سالم نیازمند تعریف هنجارها، دستورالعمل‌ها و قوانین داخلی مشخص است. این قوانین می‌توانند مواردی ساده مانند زمان غذا خوردن یا تعیین رفتارهای مجاز و غیرمجاز را شامل شوند. حد و مرزهای تعیین‌شده به‌عنوان نقاط مرجع برای همه اعضا عمل می‌کنند و به همزیستی سالم کمک می‌کنند. اما نکته مهم این است که این قوانین باید به‌طور جمعی و با توافق همه اعضای خانواده تعیین و پذیرفته شوند تا اثرگذاری و ثبات لازم را داشته باشند. شاید شما در محیط خانوادگی ناسالمی بزرگ شده‌اید، اما زندگی به شما فرصت می‌دهد که خانواده‌ای جدید بسازید؛ خانواده‌ای که خودتان انتخاب می‌کنید. سعی کنید همیشه بهترین نسخه از خودتان را به خانواده‌تان هدیه دهید. مطمئن شوید ابتدا زخم‌های درون‌تان را التیام داده‌اید تا بتوانید الگویی مثبت و سالم برای فرزندان‌تان باشید. شادی خانواده، آگاهانه و هر روز ساخته می‌شود؛ با قدردانی از ساده‌ترین چیزها، مراقبت از مهم‌ترین‌ها، همزیستی مسالمت‌آمیز و احترام به یکدیگر. نویسنده: سحر یوسفی