در ادامه‌ی وضع محدودیت بر کار رسانه‌ها و بازداشت خبرنگاران در افغانستان، مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که با بازداشت محمدحسین ولایتی، عکاس خبری و تدوین‌گر ایرانی، شمار خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای زندانی در زندان‌های حکومت سرپرست به ۱۳ نفر رسیده است. مرکز خبرنگاران افغانستان با ابراز نگرانی از بازداشت محمدحسین ولایتی، از مسوولان حکومت سرپرست خواسته است که این عکاس و تدوین‌گر ایرانی را به صورت فوری آزاد کنند. این مرکز همچنان از حکومت فعلی خواسته است که به روند بازداشت و آزار و اذیت خبرنگاران در افغانستان فوراً پایان دهد. قابل ذکر است که محمدحسین ولایتی عکاس و تدوین‌گر خبرگزاری تسنیم ایران است که روز شنبه هفته جاری (۲۸ اسد) هنگام بازگشت به ایران از میدان هوایی کابل بازداشت شده است. خبرگزاری تسنیم در گزارشی نوشته است که نیروهای امنیتی حکومت فعلی بدون هیچ توضیح عکاس این رسانه را بازداشت کرده‌اند و پیگیری‌ها برای آزادی او نتیجه نداده است. همچنین مرکز خبرنگاران افغانستان در ادامه نوشته است که در دو هفته گذشته دست‌کم ۱۱ خبرنگار در مناطق مختلف کشور بازداشت شده که از جمله آنان ۹ نفر همچنان در زندان به‌سر می‌برند. براساس معلومات این مرکز، دست‌کم چهار خبرنگار دیگر که در ماه‌های اخیر بازداشت شده بودند نیز در زندان هستند که با این حساب مجموع خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای که در حال حاضر زندانی‌اند به ۱۳ نفر می‌رسد. تا اکنون مسوولان حکومت فعلی در مورد بازداشت خبرنگاران چیزی نگفته و دلیل آن نیز روشن نیست. این در حالی است که از زمان تسلط دوباره‌‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، دولت بارها متهم به آزار و اذیت خبرنگاران خارجی شده‌ و شماری از خبرنگاران خارجی را نیز بازداشت کرده‌اند.

منابع محلی از ولایت بلخ می‌گویند که در اثر وقوع یک حادثه‌ی ترافیکی در شاهراه بلخ–جوزجان، هفت نفر به‌شمول چهار زن، دو کودک و یک مرد جان باخته‌ و یک نفر دیگر نیز زخمی شده‌ است. منبع در صحبت با رسانه گوهرشاد گفت که این رویداد در مربوطات ولسوالی «چهاربولک» ولایت بلخ رخ داده است. منبع تاکید کرد که این رویداد روز (دوشنبه، ۳۰ اسد) زمانی رخ داد که یک موتر نوع سراچه با یک موتر «کرولای دوهزار» برخورد کرده  و در نتیجه از سرنشینان هر دو موتر، هفت نفر جان باخته و یک نفر زخمی شده‌ است. از سویی هم، خیرالله خیرخواه، سخنگوی ریاست صحت عامه‌ی حکومت سرپرست در ولایت بلخ با تایید این رویداد ترافیکی گفت که جسد قربانیان و یک زخمی به شفاخانه ابوعلی‌سینای بلخی منتقل شده‌اند. دلیل و علت وقوع این رویداد ترافیکی ناشی از عدم رعایت قوانین ترافیکی از سوی رانند‌گان عنوان شده است. اخیراً وقوع حادثات ترافیکی در ولایات مختلف کشور افزایش یافته است. این در حالی است که حادثات ترافیکی در افغانستان سالانه جان صدها تن را می‌گیرد و خسارات هنگفت مالی را نیز برجای می‌گذارد. بر اساس آمار ارائه شده از سوی ریاست ترافیک افغانستان، در سال ۱۴۰۱ دست‌کم ۷۰۰ نفر در حوادث ترافیکی کشته و بیش از یک هزار نفر دیگر زخمی شده‌اند. بی‌احتیاطی رانندگان، عدم رعایت قوانین ترافیکی از سوی رانندگان، خرابی و کم‌عرض بودن جاده‌ها از دلایل عمده‌ی وقوع حادثات ترافیکی عنوان می‌شود.

در ادامه‌ی وضع محدودیت بر ورزش زنان و دختران در افغانستان، روزنامه بریتانیایی تلگراف در تازه‌ترین گزارش نوشته است که پس از روی‌کارآمدن حکومت سرپرست، ورزشکاران راگبی زن در افغانستان سرگردان مانده و اکثریت آنان از ترس و هراس نیروهای حکومت فعلی به‌صورت پنهانی تمرین می‌کنند. این روزنامه در گزارشی در مورد ورزشکاران راگبی زن در افغانستان نوشته است که پس از تسلط حکومت فعلی بر کشور، اکثریت این زنان مانند سایر ورزشکاران از افسرد‌گی و محدودیت‌های وضع شده رنج می‌برند. در ادامه آمده است که طی دو سال گذشته تمام فعالیت ورزشی زنان به ویژه راگبی متوقف شده است. در گزارش آمده است که اما تعداد کمی از زنان هر هفته جان خود را به خطر می‌اندازند تا به‌طور مخفیانه ورزش راگبی را تمرین کنند. روزنامه تلگراف به نقل از یکی از ورزشکاران زن نوشته است: «بیشتر وقت‌ها والدینم سعی می‌کنند من را از رفتن منع کنند؛ زیرا از زندگی من می‌ترسند. حتی تمرین کردن برای من بسیار سخت است.» وی تاکید کرده است: «تنها راهی که می‌توانم از والدینم اجازه بگیریم این است که گریه کنم تا زمانی که آن‌ها تسلیم شوند و من را رها کنند. برای من، راگبی بسیار آزاد است. این واقعیت است که من می‌توانم این کار را با دوستانم انجام دهم. این اشتیاق من است.» گزارش به نقل از یکی دیگر از زنان نوشته است: «اولین کاری که می‌کنیم این است که به هم نزدیک شویم و از هم بپرسیم حال‌مان چطور است. ما باید همه‌چیز را خیلی بی‌سر و صدا انجام دهیم. مهم است که سر و صدا نکنیم یا توجه خود را به خود جلب نکنیم. مواقعی بوده است که در یک اتاق کوچک تمرین کرده‌ایم. گرفتن اجازه از والدین ما بسیار دشوار است؛ زیرا آن‌ها می‌دانند که حکومت فعلی چگونه عمل می‌کنند. حتی ترک خانه هم خودش یک جنگ است.» این در حالی است که حکومت سرپرست در ماه عقرب سال گذشته‌ی خورشیدی ورزش زنان را ممنوع کرد. پیشتر، کمیته‌‌ی بین‌المللی المپیک نیز در نشستی خواستار پایان بخشیدن به محدودیت‌های وضع شده علیه ورزشکاران زن در افغانستان شده است. این کمیته‌ هرگونه حمایت از کمیته‌ی ملی المپیک کشور را مشروط به دسترسی ایمن و فراگیر زنان و دختران افغانستان به ورزش کرده است. در کنار وضع محدودیت بر ورزش زنان، زنان و دختران افغان از دیگر عرصه‌های نیز به صورت کامل حذف شده‌اند. زنان و دختران اجازه آموزش، تحصیل و کار را ندارند. همچنان از رفتن به پارک‌های تفریحی، سالن‌های ورزشی، حمام عمومی و… منع شدند.

در ادامه‌ی وضع محدودیت‌های شدید حکومت سرپرست بر کار و آموزش زنان و دختران و تعامل با کشورها، هیدر بار، مسوول بخش زنان دید‌بان حقوق بشر اعلام کرده است که به‌رغم نقض صریح حقوق بشر به‌ویژه حقوق زنان از سوی حکومت فعلی در افغانستان، کشورها به تعامل‌شان با این دولت افزایش داده‌اند. خانم بار از این عمل‌کرد کشورها به شدت انتقاد نموده و با نشر چند تصویر از سفر شماری از مقام‌های حکومت فعلی به بیرون از کشور در شبکه اجتماعی «ایکس» خود نوشته است که این تعاملات، حکومت فعلی را در زمینه وضع محدودیت‌های بیشتر علیه زنان و دختران در افغانستان جسورتر می‌کند. او تاکید کرد: «به‌رسمیت شناختن عملی حکومت فعلی به‌گونه‌ای افزایش یافته است که هر روز اتفاق می‌افتد، عادی‌سازی و پذیرش حکومت افغانستان نقض بیشتر حقوق زنان را به ارمغان می‌آورد.» قابل ذکر است که تا اکنون هیچ کشوری حکومت فعلی را به شکل رسمی به‌رسمیت نشناخته است؛ اما در این اواخر شماری از مقام‌های دولت افغانستان با آن‌که در فهرست‌ سیاه سازمان ملل قرار دارند، به برخی از کشورها از جمله ترکیه سفر کرده‌اند. مسوول بخش زنان دید‌بان حقوق بشر در حالی از افزایش تعامل کشورها با حکومت فعلی ابراز نگرانی می‌کند که دولت فعلی با بی‌اعتنایی به خواست‌های مردم و جامعه‌ی جهانی در زمینه رعایت حقوق بشر، به سیاست‌های سخت‌گیرانه خود ادامه داده است. همچنین بیش از دو سال است که حکومت سرپرست دختران بالاتر از صنف ششم را در افغانستان از رفتن به مکتب منع کرده‌ است. وزارت تحصیلات عالی حکومت فعلی، زنان و دختران افغان را از تحصیل در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی نیز بازداشته است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش باز بماند. قابل ذکر است که در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) اعلام کرده است که حداقل ۷۰ درصد مردم افغانستان زیر خط فقر زند‌گی می‌کنند و بیکار هستند. این سازمان با نشر یک گزارش تصویری در شبکه اجتماعی «ایکس» خود نوشته است که اقتصاد به صورت کلی افغانستان از بین رفته است، مشاغل کوچک و متوسط همچنان در حال اخراج کارمندان خود می‌باشند. در ادامه آمده است که در سال روان میلادی برای کمک به ۶۰ هزار خانواده به ۴۱ میلیون دالر نیاز دارد. قابل ذکر است که با سلطه‌ی حکومت فعلی بر افغانستان، این کشور در بحران عمیق بشری فرو رفته است. بساط فقر و گرسنگی گسترده‌تر شده است و بیشتر سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی کشور را ترک کرده‌اند. همچنین افزایش فقر و بیکاری در میان شهروندان افغانستانی سبب مهاجرت‌های غیرقانونی شهروندان کشور نیز شده است. کشورهای جهان و نهادهای امدارسان همواره از وضعیت بد بشری در افغانستان هشدار داده‌اند. این در حالی است که سازمان جهانی غذا چند روز پیش هشدار داده بود که پس از ماه اکتبر یعنی آغاز زمستان پیش‌رو، پولی برای کمک به مردم نیازمند در این کشور ندارد. این سازمان گفته بود که براساس برآوردهای سازمان جهانی غذا با بودجه فعلی و کمک‌های مالی وعده داده شده‌ی کشورهای کمک کننده به بحران بشردوستانه در افغانستان، کاهش ارائه خدمات از ماه آگوست شروع می‌شود، در سپتامبر بیشتر کاهش می‌یابد و در ماه اکتبر به آخر می‌رسد که مصادف با آغاز زمستان در افغانستان است. همچنین پیش از این دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل در افغانستان (اوچا) اعلام کرده بود که برای کمک به مردم افغانستان تا پایان سال جاری میلادی به ۲.۲۶ میلیارد دالر بودجه نیاز است.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد برای افغانستان اعلام کرده است که بیش از ۸.۲ میلیون شهروند افغانستانی در کشورهای ایران، پاکستان، تاجیکستان و ازبکستان زندگی مهاجر  هستند. این سازمان در تازه‌ترین گزارش خود نوشته است که بحران‌های طولانی در افغانستان منجر به مهاجرت و پناهندگی شهروندان این کشور شده است. در ادامه آمده است که حدود ۱.۶ میلیون نفر پس از تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان در کشورهای همسایه این کشور مهاجر شدند. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد تاکید کرده است که تا ۳۰ ماه جون سال ۲۰۲۳ میلادی، بیش از ۸.۲ میلیون افغانستانی با وضعیت‌های مختلف در ایران، پاکستان، تاجیکستان و ازبکستان زندگی می کردند. یونیسف می‌گوید که از این میان حدود ۲.۱ میلیون پناه‌جوی ثبت‌نام شده‌اند. در گزارش آمده است که در نیمه اول سال ۲۰۲۳ میلادی، از شهروندان افغانستان و اعضای جامعه میزبان آنان در پنج کشور همسایه حمایت کرده است. براساس معلومات این سازمان، در سراسر این کشورها، برای ۲۱۰ هزار کودک افغانستانی واکسن سرخکان فراهم کرده و ۱۳ هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه تحت درمان قرار داده است. همچنین این نهاد در بخش گزارشش افزوده است که زمینه دسترسی ۱۰۲ هزار کودک افغان به آموزش را فراهم نموده است. یونیسف علاوه کرد که برای تامین نیازهای کودکان افغانستانی، خانواده‌های آنان و جوامع میزبان در سال ۲۰۲۳، ۶۶.۲ میلیون دالر درخواست کرده بود. بربنیاد گزارش این نهاد، تا ۳۰ ماه جون ۲۰۲۳ بخش عمده بودجه درخواستی تامین نشده و شکاف مالی ۴۴.۴ میلیون دالری وجود داشت. در حال حاضر بیش از ۵ میلیون مهاجر افغان در ایران به سر می‌برند. در حالی که همه روزه صدها مهاجر از ایران اخراج و به وطن بازمی‌گردند، هنوز بازار قاچاق انسان به ایران پررونق است و روزانه صدها نفر از مرز غیرقانونی رد می‌شوند تا به ایران برسند. قابل ذکر است که پس از حاکمیت حکومت فعلی بر افغانستان، مهاجرت شهروندان کشور افزایش یافته است. مقصد بخش بزرگی از مهاجران افغانستانی ایران و پاکستان است.

منابع محلی از ولایت قندهار می‌گوید که افراد ناشناس ابتدا یک دختر هشت ساله را به قتل رسانیده و سپس بینی و گوش‌های او را بریده‌اند. منبع امروز (دوشنبه، ۳۰ اسد) گفت که این رویداد در منطقه «کولک» از مربوطات ولسوالی زازی ولایت قندهار رخ داده است. به گفته‌ی منبع، افراد ناشناس ابتدا یک دختر هشت ساله را به صورت خیلی فجیع به قتل رسانیده و سپس بینی وگوش‌های او را بریده و جسدش را داخل مزرعه انداخته‌اند. با این وجود، حافظ صابر، سخنگوی پولیس قندهار در صحبت با رسانه گوهرشاد قتل این دختر هشت ساله را تایید کرده است. آقای صابر گفت که این رویداد روز گذشته (یک‌شنبه، ۲۹ اسد) در روستای «کولک» ولسوالی زازی رخ داده است. به گفته‌ی او، تا اکنون علت و انگیزه‌ی این قتل مشخص نیست و تحقیقات در این مورد جریان دارد. همچنین منابع گفته‌اند که این دختر چند روز پیش به منزل بستگانش رفته بود و دو روز در آنجا مفقود شده بود و دیروز جسدش پیدا شده است. قتل‌های مرموز، به‌ویژه قتل مرموز زنان در این اواخر در شماری از ولایت‌های کشور افزایش یافته است. بیماری‌های روانی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.