همزمان با افزایش روند بازگرداندن مهاجران افغانستانی از ایران، نگرانی‌ها درباره سرنوشت زنان و دخترانی که بدون همسر یا اعضای خانواده به افغانستان بازمی‌گردند، بیشتر شده است. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این زنان پس از ورود از گذرگاه اسلام‌قلعه در هرات، در شرایطی قرار می‌گیرند که از حمایت خانوادگی و سرپناه مناسب برخوردار نیستند. همچنین برخی منابع در نهادهای بین‌المللی می‌گویند شماری از این زنان پس از بازگشت با برخوردهای نامناسب و آزار و اذیت مواجه شده و در برخی موارد، آنان به مکان‌هایی منتقل می‌شوند که از آن به‌عنوان «خانه امن» یاد می‌شود. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، پیشتر تاکید کرده بود که زنان و دختران بازگشته یا بازگردانده ‌شده به افغانستان به حمایت و توجه ویژه نیاز دارند. او هشدار داده است که بازگرداندن این زنان به خانواده‌هایشان نیز لزوماً به معنای تأمین امنیت آنان نیست؛ زیرا برخی ممکن است با فشار خانوادگی، محدودیت‌های شدید یا خطر ازدواج اجباری روبرو شوند. این در حالی ا‌ست که افغانستان با چالش‌هایی چون بازگشت گسترده مهاجران، بیکاری، فقر، کمبود خدمات اساسی و پیامدهای خشکسالی و سایر حوادث طبیعی مواجه است. براساس گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی، این عوامل فشار بر خانواده‌ها و جوامع آسیب‌پذیر را افزایش داده‌اند.

ریچارد لیندسی، نماینده ویژه بریتانیا برای افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ثبات و رفاه آینده افغانستان به مشارکت کامل زنان در جامعه وابسته است. آقای لیندسی این اظهارات به‌مناسبت اهدای جایزه سال ۲۰۲۶ میلادی چتم‌هاوس به زنان افغانستان مطرح کرده و گفت که مشارکت کامل زنان در جامعه برای تامین ثبات و رفاه آینده کشور ضروری می‌باشد. او کسب این جایزه را به زنان و دختران افغانستان تبریک گفته است. لیندسی افزوده است که زنان باید فرصت مشارکت کامل در عرصه‌های اجتماعی را داشته باشند. زنان افغانستان امسال جایزه ۲۰۲۶ چتم‌هاوس را به پاس شجاعت و ایستادگی در برابر تبعیض و سرکوب جنسیتی دریافت کردند. الهه صفدری، دروازه‌بان پیشین تیم ملی فوتبال زنان افغانستان، این جایزه را به نمایندگی از زنان کشور پذیرفت. این جایزه سالانه به افراد یا سازمان‌هایی اهدا می‌شود که به تشخیص اعضای چتم‌هاوس، در بهبود روابط بین‌المللی نقش موثری داشته‌اند. این جایزه توسط ترزا می، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا و رییس کنونی «چتم هاوس»، اهدا شد.

نهاد «افغان‌ها برای تفکر پیشرو» اعلام کرده است که نمایشگاهی از آثار هنری زنان و دختران افغانستان با هدف بازتاب زندگی، چالش‌ها و امیدهای آنان، در چند شهر استرالیا برگزار می‌شود. این نمایشگاه با عنوان «از دریچه چشمان ما؛ هنر زنان و دختران افغانستان» در ماه جاری میلادی در محوطه پارلمان استرالیا در شهر کانبرا گشایش می‌یابد. در اعلامیه آمده است که این نمایشگاه سپس به شهرهای سیدنی و ملبورن منتقل خواهد شد. برگزارکنندگان گفته‌اند که آثار این نمایشگاه بر اساس تجربه‌های مستقیم هنرمندان از محدودیت‌ها بر آموزش، کار و حضور زنان و دختران در زندگی اجتماعی شکل گرفته است. در ادامه آمده است که هدف از نمایشگاه آثار هنری زنان، بازتاب صدای کمتر شنیده‌شده آنان و جلب توجه تصمیم‌گیرندگان استرالیایی به وضعیت حقوق زنان در افغانستان است. این برنامه با همکاری نهاد «افغان‌ها برای تفکر پیشرو»، سازمان عفو بین‌الملل و کارزار اقدام برای پناهندگان برگزار می‌شود. در حالی این نمایشگاه برگزار می‌شود که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان بار دیگر خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به‌روی دختران و زنان کشور شده است. آقای کرزی امروز (سه‌شنبه، ۱۹ عقرب) به‌مناسبت «روز جهانی علم برای صلح و توسعه» در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افغانستان نیز مانند هر جامعه‌ی بشری دیگر به علم و دانش نیازمند است. وی در ادامه تاکید کرده است: «کشور ما تنها زمانی می‌تواند بدون نیاز به بیگانگان بر مشکلات خود غلبه و پیشرفت کند که همه‌ی شهروندان آن به آموزش دسترسی داشته باشند.» او افزوده است: «به همین دلیل بار دیگر خواستار باز شدن هرچه سریع‌تر درهای مکاتب و دانشگاه‌ها به‌روی دختران است تا کشور عزیزمان با کمک کودکانی که به گوهر دانش مجهز هستند، به پیشرفت و رفاه دست یابند.» قابل ذکر است که حکومت سرپرست از زمان تسلط دوباره بر افغانستان مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاه‌ها را به‌روی دختران بسته‌اند. براساس آمار سازمان ملل متحد، این اقدامات باعث شده است که بیش از ۲.۵ میلیون دختر در افغانستان از آموزش و تحصیل محروم شوند. این در حالی است که شهروندان افغانستان و جامعه‌ی جهانی بارها خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به‌روی دختران شده‌اند. همچنین زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

یلدا لطیفی، فعال جوان در زمینه حقوق کودکان و آموزش دختران افغانستان، موفق به دریافت جایزه بین‌المللی «دایانا» در سال ۲۰۲۶ شد. جایزه بین‌المللی دایانا، معتبرترین جایزه بریتانیا برای جوانان ۱۶ تا ۲۵ سال، به یاد دایانا، شاهدخت ولز می‌باشد. او این جایزه را برای پروژه «صدای زنان و دختران افغانستان» و دادخواهی برای حقوق زنان و دختران افغانستان دریافت کرد. نام یلدا در مراسم مجازی معرفی برندگان در میان ۱۹۸ جوان از ۴۴ کشور جهان اعلام شد؛ شاهزاده ویلیام و شاهزاده هری نیز برای برندگان نامه تبریک فرستادند. یلدا در پیام خود گفت: «هیچ صدایی نباید در سکوت گم شود و هیچ دختری نباید به‌خاطر شرایطش از رویاهایش دست بکشد.» یلدا از راه سخنرانی، شعر، داستان‌گویی و رسانه، صدای زنان و دختران افغانستان را به جهان می‌رساند و رسانه یلدا را برای بازتاب داستان‌های آنان بنیان گذاشته است. او دانشجوی علوم کمپیوتر در مالیزیا و نامزد جایزه بین‌المللی صلح کودکان در سال ۲۰۲۶ میلادی است. یلدا لطیفی در حالی این جایزه را کسب می‌کند که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ ‌کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد وضعیت بشری در افغانستان را وخیم توصیف کرده و گفته است که گرسنگی و محدودیت‌ها، زنان و کودکان افغانستان را تهدید می‌کند. اين نهاد امروز (دوشنبه، ۱۸ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که گرسنگی در افغانستان گسترده شده است. در اعلامیه آمده است که زنان و کودکان در افغانستان با گرسنگی، سوءتغذیه و پیامدهای خشک‌سالی و زمستان روبرو هستند. دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در ادامه تاکید کرد که بیش از چهار میلیون کودک شش ماهه تا پنج ساله در افغانستان ممکن است در سال ۲۰۲۷ میلادی به درمان نیاز پیدا کنند. اوچا گفته است تداوم محدودیت‌ها بر زنان و دختران، دسترسی به خدمات اساسی و ضروری را به‌شدت مختل کرده است. این نهاد به ‌نقل از گزارش یونیسف هشدار داده و گفته افغانستان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ تا ۲۰ هزار معلم زن و پنج هزار و چهارصد کارمند بهداشتی زن را از دست بدهد. اوچا افزوده است که با وجود موجودیت مواد غذایی در بازارها، میلیون‌ها شهروند افغانستان به دلیل فقر توانایی خرید آن را ندارند. به گفته‌ی دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل، نزدیک به یک‌سوم جمعیت کشور با گرسنگی شدید روبرو هستند. این نهاد هشدار داده است که هم‌زمان با نزدیک شدن فصل سرما، خطرات فزاینده‌ای زندگی میلیون‌ها شهروند در کشور را تهدید می‌کند. اوچا خواستار اقدام فوری برای رسیدگی‌ به وضعیت بحران بشری در افغانستان پیش از فرارسیدن زمستان شده و گفته است باید فراتر از شرایط اضطراری سرمایه‌گذاری کرد.

برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۲ میلادی تا اکنون، بیش از ۸.۳ میلیون تن در افغانستان از برنامه‌های توسعه‌ای این نهاد بهره‌مند شده‌اند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۱۸ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که در چارچوب برنامه آبادی (ABADEI)، از ۲۸ هزار و ۶۰۰ کسب‌وکار کوچک و متوسط حمایت کرده است. برنامه توسعه سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که بیش از ۶۴ هزار فرصت شغلی فراهم شده است که ۵۱ هزار مورد آن به زنان اختصاص داشته است. در اعلامیه آمده است که این برنامه با همکاری اتحادیه اروپا و جاپان اجرا می‌شود. آژانس همکاری‌های بین‌المللی جاپان (JICA) و صندوق ویژه امانی سازمان ملل متحد (STFA) نیز از همکاران این برنامه هستند. در حالی نهادهای سازمان ملل متحد، بر توان‌مندسازی زنان و دختران از طریق شغل‌های آزاد تلاش دارد که حکومت فعلی افغانستان ساحه‌های کاری را به شدت برای زنان و دختران تنگ کرده است. زنان و دختران در افغانستان حق کار در بسیاری از بخش‌ها و حتا دفترهای سازمان ملل متحد را ندارند. با این حال، تجارت‌های کوچک و متوسط از اندک‌ترین فرصت‌های باقی مانده برای زنان و دختران است.

رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که دختران ورزشکار افغانستان در مسابقات انتخابی «کیک‌بوکسینگ لایت» این کشور، ۱۵ مدال، از جمله چهار مدال طلا کسب کردند. در گزارش آمده است که رقابت‌های انتخابی کشوری کیک‌بوکسینگ لایت ایران روز (پنج‌شنبه، ۱۴ عقرب) در ورزشگاه «شهید رجایی» در تهران با حضور ۵۵۰ ورزشکار دختر و پسر برگزار شد. دختران ورزشکار افغانستان از باشگاه «امید جوانان» با عملکرد درخشان، در رقابت‌ها ۱۵ مدال، شامل چهار طلا، هفت نقره و چهار برنز را از آن خود کردند. در گزارش آمده است که رقیه اسلامی، هدیه جعفری، زینب حسینی و نسرین حسینی مدال طلا، زهرا جعفری، معصومه جعفری، نرگس محمدی، نرگس حسینی، فهیمه محمدی، سکینه جعفری و مدینه جعفری، مدال نقره و فاطمه حسینی، فرشته یوسفی، صاحبه حیدری و وندا فاضلی، مدال برنز گرفته‌اند. همچنین مدینه خلیلی، مربی دختران ورزشکار می‌گوید دختران ورزشکار با وجود محدودیت‌های باشگاه و نبود امکانات همچنان به تلاش خود ادامه می‌دهند. او با اشاره به عملکرد درخشان شاگردانش گفت: «آنان با وجود محدودیت‌ها و دشواری‌های موجود، با پشتکار و اراده‌ی قوی به تمرین و تلاش ادامه می‌دهند.» رقیه اسلامی، برنده‌ مدال طلا می‌گوید محدودیت‌ها نمی‌توانند مانع پیشرفت دختران افغانستان شوند. او با ابراز خوشحالی از موفقیت تیمش گفت: «من و هم‌تیمی‌هایم همیشه تلاش می‌کنیم برای کشورمان سربلندی و افتخار کسب کنیم.» این در حالی است که از پنج سال به طرف، ورزش بانوان در افغانستان ممنوع اعلام شده است. شمار زیادی از ورزشکاران و اعضای تیم‌های ملی افغانستان کشور را ترک کرده‌اند.

برنامه‌ اسکان بشر سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که از هر سه شهروند افغانستان، یک تن در مناطقی زندگی می‌کند که خدمات صحی در آن‌ها محدود است یا مرکزهای درمانی امکانات کافی ندارند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۱۸ عقرب) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که به هدف بهبود کیفیت خدمات صحی، فراهم‌سازی محیط مناسب برای بیماران و کارکنان درمانی و افزایش دسترسی مردم به امکانات صحی، مرکز صحی زنده‌جان در هرات را با حمایت دولت جاپان بازسازی کرده است. در اعلامیه آمده است که این مرکز اکنون به بیش از ۳۰ هزار باشنده‌ی این منطقه و روستاهای اطراف خدمات ارائه می‌کند و روزانه ۲۵۰ تا ۲۸۰ بیمار برای دریافت خدمات درمانی به آن مراجعه می‌کنند. بر اساس نگرانی نهادهای بین‌المللی، دسترسی محدود به خدمات صحی در مناطق دوردست افغانستان هم‌چنان یکی از چالش‌های جدی نظام صحی این کشور است. کم‌بود مرکزهای درمانی، نبود تجهیزات و داروهای کافی، کم‌بود کارکنان صحی و فاصله‌ی طولانی تا نزدیک‌ترین مرکز درمانی، دست‌رسی هزاران خانواده به خدمات صحی را دشوار ساخته است.

سازمان جهانی صحت در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در جریان نُه ماه نخست ۲۰۲۶ میلادی، نزدیک به چهار میلیون و ۵۰۰‌ هزار تن در افغانستان از خدمات صحی بشردوستانه بهره‌مند شدند. این سازمان با نشر گزارشی تحت عنوان خوشه سلامت افغانستان گفته است که این خدمات از جنوری تا سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی با همکاری ۵۱ نهاد ملی و بین‌المللی در ۳۴ ولایت و ۳۰۳ ولسوالی ارائه شده است. در گزارش آمده است که در این مدت ‌هزار و ۲۰۱ مرکز صحی در ارائه‌ی خدمات بشردوستانه فعال بوده و ۶۲ نشست همآهنگی میان نهادهای همکار برگزار شده است. بر بنیاد گزارش، خدمات صحی شامل مراقبت‌های اولیه و تخصصی صحی، واکسیناسیون، خدمات صحت باروری، مراقبت از آسیب‌دیدگان، حمایت‌های روانی و اجتماعی و برنامه‌های آگاهی‌دهی بوده است. سازمان جهانی صحت در ادامه تاکید کرده است که این تلاش‌ها به هدف گسترش دست‌ر‌سی جوامع نیازمند به خدمات اساسی صحی و بهبود پوشش خدمات بشردوستانه در سراسر افغانستان انجام شده است. این در حالی است که نظام صحی افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده، از جمله وابستگی به کمک‌های بین‌المللی، کم‌بود دارو و تجهیزات و کم‌بود پزشکان متخصص، دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیشتر سازمان نجات کودکان نیز، اعلام کرده بود که ۶۰۰ مرکز صحی به‌دلیل کم‌بود بودجه در افغانستان بسته شده‌اند.