کتاب «دختر ناپدیدشده‌ کابل» اثر زهرا جویا، روزنامه‌نگار و مسوول رسانه رخشانه در بریتانیا منتشر شد. مراسم رونمایی از این کتاب با حضور حدود ۱۲۰ شرکت‌کننده در کتاب‌فروشی مشهور دانت بوکس در لندن برگزار شد. این کتاب با ترکیبی از خاطرات زندگی زهرا جویا، فوریت و دقت روزنامه‌نگاری تحقیقی او و روایت تاریخی از چند دهه رویدادهای افغانستان نوشته شده است. زهرا جویا، نویسنده‌ اثر، در مراسم رونمایی گفت: «کتاب دختر ناپدیدشده‌ کابل تنها روایت زندگی من نیست؛ بلکه تلاشی است برای ثبت تاریخ پنهان و ناگفته‌ی زنان افغانستان و کوششی برای بازشنیده شدن صداهایی که در میان جنگ، مهاجرت، تبعیض و فراموشی گم شده‌اند.» او با اشاره به رویکرد ترکیبی اثر تاکید کرد: «می‌خواستم این کتاب، عمق و صمیمیت یک زندگینامه را با فوریت و دقت روزنامه‌نگاری تحقیقی درهم بیامیزد تا واقعیت‌های تلخ ستم جنسیتی را آشکار کند؛ ستمی که نه‌تنها در افغانستان، بلکه در سراسر جهان جریان دارد.» این کتاب با همکاری امی فریس-راتمن، خبرنگار برجسته و برنده‌ جوایز متعدد روزنامه‌نگاری نوشته شده است. خانم راتمن تجربه‌ سال‌ها کار و گزارش‌دهی از افغانستان را در کارنامه خود دارد و عضو هیات امنای رسانه‌ی رخشانه نیز است. انتشارات رابینسون که یکی از انتشارات مشهور و بین‌المللی است، این کتاب را چاپ و منتشر کرده است. این انتشارات با نشر پیامی در صفحه‌ی فیسبوک خود نوشته است: «امروز با افتخار« کتاب دختر ناپدید شده‌ی کابل»، اثر زهرا جویا را که با همکاری امی فریس-راتمن نوشته شده است، منتشر می‌کنیم.» انتشارات رابینسون گفته: «این، داستانی خارق‌العاده از زندگی زهرا جویا است، روایتی از شجاعت، مقاومت و بیش از هر چیز، امید. این خاطرات قدرتمند و عمیقاً تاثیرگذار، از امروز در تمامی کتاب‌فروشی‌های معتبر در دسترس است.» کتاب دختر ناپدیدشده‌ کابل در ۲۸۳ صفحه نشر شده و قرار است علاوه بر ترجمه به زبان‌های مختلف، در تاریخ ۶ اکتبر در امریکا و دیگر کشورهای انگلیسی‌زبان نیز به بازار عرضه شود.

فمنا یا سازمان حامی جنبش‌های فمینیستی اعلام کرد که محدودیت‌های حکومت سرپرست افغانستان بر رفت‌وآمد زنان و فعالیت کارمندان زن نهادهای امدادرسان، دسترسی زنان به خدمات بشردوستانه و نجات‌بخش را محدود کرده است. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود هشدار داده است که این محدودیت‌ها خطر و آسیب‌پذیری زنان و دختران را در جریان سیلاب‌های نورستان را افزایش داده است. سازمان حامی جنبش‌های فمینیستی در ادامه تاکید کرده است که پیامدهای این بحران برای زنان و دختران، به دلیل محدودیت‌های موجود، می‌تواند شدیدتر شود. این در حالی است که چند روز پیش در پی جاری‌شدن سیلاب‌های ناگهانی در شهر پارون مرکز نورستان، دست‌کم ۲۳ تن جان باختند، حدود ۸۰ تن دیگر زخمی شدند و بیش از ۱۰۰ تن ناپدید گزارش شدند. این سیلاب‌ها پس از بارندگی‌های شدید رخ داد و خسارت‌های گسترده‌ای به خانه‌ها و دارایی‌های باشندگان این ولایت وارد کرد. در جریان سیلاب در ولایت نورستان، هفت خانه به‌صورت کامل و ۲۳ خانه به‌طور قسمی تخریب شده، ۷۰ دکان و ۱۱ هتل در شهر پارون به شکل کامل یا قسمی آسیب دیده و ۴۰ عراده وسایط نقلیه نابود شده‌اند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) در تازه‌ترین مورد اعلام کرد که بیش از ۵۳ هزار زن در شش ماه نخست سال جاری میلادی از خدمات مراکز مراقبت‌های دوران بارداری در ولایت‌های کابل و لوگر بهره‌مند شده‌اند. این سازمان امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) گزارش داده است که این خدمات در دو مرکز مراقبت‌های دوران بارداری به رهبری قابله‌ها و با حمایت مالی اتحادیه اروپا در افغانستان ارائه شده است. براساس گزارش سازمان ملل، در فاصله ماه‌های جنوری تا جون سال جاری، در این مراکز بیش از چهار هزار ولادت مصون نیز انجام شده است. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید جرد که خدمات صحی با محوریت «انتخاب و آسایش زنان» ارائه می‌شود تا آنان در محیطی امن و با حمایت قابله‌های آموزش‌دیده از خدمات صحی بهره‌مند شوند. همچنین اتحادیه اروپا پیشتر نیز گفته بود که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد و ارائه خدمات صحی مناسب برای مادران و نوزادان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که مرکزهای درمانی در افغانستان با ارائه‌ی حمایت‌های لازم به زنان، زندگی آن‌ها را تغییر می‌دهد. این نهاد امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) با شریک‌سازی گزارشی از یک مرکز درمانی در مرکز افغانستان، اهمیت دسترسی زنان به خدمات درمانی را بازتاب داده است. در این گزارش، با زنی به نام زهرا صحبت شده که پس از مراجعه به مرکز درمانی، به دلیل فشارهای عصبی، دست‌ها و پاهایش هرازگاهی قفل می‌شدند و به زمین می‌افتاد؛ اما پس از مراجعه به این مرکز درمانی بهبود یافته است. زهرا که مادر پنج فرزند است، می‌گوید: «پس از این که از داکتر مشوره گرفتم، سه ماه شده خوب شدیم.» بخش زنان ملل، اما با نگرانی از محدودیت دسترسی زنان به خدمات درمانی، گفته است که فرصتی که برای زهرا فراهم شده، شاید برای زن دیگری که به کمک نیاز دارد، وجود نداشته اشد. همچنین معصومه، مدیر این مرکز درمانی نیز با نگرانی از کاهش بودجه، گفته است که در صورت کاهش بیشتر، مرکز درمانی ناچار است تیم کاری خود و میزان فعالیت خود را محدود کند که در نهایت جامعه و خانواده‌های از آن آسیب می‌بینند. محدودیت دسترسی زنان به خدمات درمانی به ویژه در بخش‌های دورافتاده‌ی افغانستان، هنوز یکی از چالش‌های جدی در برابر سلامت آن‌ها است. در سوی دیگر، بر اساس نگرانی نهادهای بین‌المللی به ویژه سازمان ملل و سازمان جهانی بهداشت، کاهش بودجه و توقف فعالیت صدها مرکز درمانی در بیش از دو سال اخیر در سراسر افغانستان، آسیب‌پذیری شهروندان به شمول زنان را بیش از پیش افزایش داده است.

بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که کاهش کمک‌های مالی، محدودیت‌های اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان، سازمان‌های زن‌محور را با بحران جدی روبرو کرده و دسترسی زنان و دختران به خدمات حیاتی را کاهش داده است. این نهاد، امروز (چهارشنبه، ۳۱ سرطان) با نشر گزارشی گفته است که سازمان‌های زنان در افغانستان که از معدود راه‌های دسترسی زنان و دختران به خدمات حمایتی، بهداشتی و آموزشی هستند، با خطر تعطیلی روبرو شده‌اند. در گزارش آمده است که بررسی انجام‌شده از ۷۴ سازمان زنان در افغانستان نشان می‌دهد که نزدیک به سه چهارم این نهادها در سال ۲۰۲۵ میلادی با کاهش بودجه مواجه شده‌اند، دو سوم این سازمان‌ها شش ماه یا کم‌تر بودجه عملیاتی در اختیار دارند و نیمی از آن‌ها از سال ۲۰۲۵ میلادی تا اکنون هیچ بودجه‌ی جدیدی دریافت نکرده‌اند. بخش زنان سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که بیش از نیمی از سازمان‌های بررسی‌شده احتمال می‌دهند در یک سال آینده فعالیت‌های خود را متوقف کنند یا به‌گونه‌ی کامل تعطیل شوند. همچنین ۶۶ درصد این سازمان‌ها گفته‌اند که بسیاری از زنان و دخترانی که پیش از این از خدمات آن‌ها استفاده می‌کردند، اکنون دیگر به این خدمات دسترسی ندارند. این نهاد گفته است که کاهش بودجه باعث شده خدمات آموزشی، برنامه‌های کمک به درآمدزایی زنان و برنامه‌های حمایت از زنان آسیب‌دیده از خشونت نیز کاهش یابد. در گزارش آمده است که محدودیت‌های گسترده بر آموزش، اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان، نیاز به خدمات حمایتی، به‌ویژه حمایت روانی و اجتماعی، را افزایش داده است. بخش زنان سازمان ملل متحد تصریح کرد که سازمان‌های زنان در افغانستان در شرایط کنونی از آخرین مسیرهای باقی‌مانده برای ارائه‌ی خدمات به زنان و دختران به شمار می‌روند؛ اما کاهش کمک‌ها توانایی این نهادها برای ادامه‌ی فعالیت را با مشکل روبرو کرده است. بر اساس این گزارش، سازمان‌های زنان در افغانستان خدماتی مانند مراقبت‌های ابتدایی صحی، حمایت روانی و اجتماعی، آموزش‌های حرفه‌ای و برنامه‌های کمک به درآمدزایی را برای زنان ارایه می‌کنند؛ اما کم‌بود بودجه باعث کاهش ظرفیت این خدمات شده است. پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حقوق زنان، از جمله آموزش، اشتغال و رفت‌وآمد آنان وضع شده است. حکومت فعلی در سال ۲۰۲۳ نیز کارمندان زن سازمان ملل متحد را از کار در دفترهای این نهاد منع کردند؛ اقدامی که سازمان ملل آن را در تضاد با اصول کاری خود دانست و هشدار داد که این محدودیت‌ها توانایی ارایه‌ی کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان را دشوارتر می‌کند.

سازمان صحی جهان (WHO) در تازه‌ترین اعلام کرده است که ۵۳۱ کارمند صحی را در ۱۴ بخش تخصصی آموزش داده و مراکز درمانی تحت حمایت این سازمان خدمات گسترده‌ای را به مردم ارائه کرده‌اند. این سازمان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در سراسر افغانستان سرمایه‌گذاری قابل توجهی برای ارتقای ظرفیت‌های صحی انجام شده و آموزش کارمندان صحی، بخشی از تلاش‌ها برای بهبود خدمات درمانی در کشور بوده است. در اعلامیه آمده است که مراکز صحی مورد حمایت سازمان صحی جهان، ۶۴ هزار و ۱۴۶ مشاوره سرپایی ارائه کرده و برای بیش از سه هزار کودک زیر پنج سال واکسن تطبیق کرده‌اند. سازمان ملل افزوده است که در مناطق دورافتاده افغانستان نیز بیش از ۴۷ هزار تن از آموزش‌های صحی و مواد آگاهی‌دهی این سازمان بهره‌مند شده‌اند. با این حال، دسترسی به خدمات صحی در افغانستان همچنان با چالش‌های زیادی روبرو بود و ادامه حمایت‌ها برای تقویت نظام صحی و فراهم‌سازی خدمات برای مردم، به‌ویژه در مناطق دورافتاده، ضروری است. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

دیدبان حقوق افغانستان، بار دیگر خواستار بازگرداندن حق آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران و زنان در افغانستان شد. این نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که باید دروازه مکتب به روی دختران و زنان در افغانستان بازگشایی شود. دیدبان حقوق افغانستان همزمان با هزار و ۷۶۴ روز ممنوعیت آموزش متوسط و عالی برای دختران، به نقل از یک مادر نوشته است: «هر روز دخترم از من می‌پرسد: مادر، چه وقت دوباره به مکتب می‌روم؟ هنوز پاسخی ندارم، اما هرگز امیدم را از دست نمی‌دهم. دخترم حق آموزش دارد.» دیدبان حقوق افغانستان خواستار ایستادگی برای حق آموزش دختران شده است. نزدیک به پنج سال می‌شود که دختران در افغانستان حق اشتراک در صنف‌های درسی بالاتر از صنف ششم را از دست داده‌اند. در این مدت، نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها، بارها از حکومت فعلی خواستند که فرصت آموزش را برای دختران در افغانستان فراهم کنند؛ اما هنوز هیچ پاسخی مثتبی از سوی مقام‎‌های دولتی ارائه نشده است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

یوناما یا دفترهیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که خبرنگاری در سراسر جهان با فشارهای بی‌سابقه‌ای روبرو است. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۹ سرطان) در حساب کاربری فیسبوک خود نوشته است که خبرنگاری با تهدیدهای جدی از جمله گسترش اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده تولیدشده با کمک هوش مصنوعی، سانسور و افزایش حملات علیه خبرنگاران مواجه است. دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان تاکید کرد که کاهش حمایت از رسانه‌های مستقل نیز آینده خبرنگاری در خدمت منافع عمومی را با تهدیدهای جدی روبرو کرده است. یوناما در ادامه پرسیده است که اگر ژورنالیزم آزاد تضعیف شود، چه چیزی را از دست خواهیم داد؟ یوناما افزوده است که روزنامه‌نگاری مستقل نه تنها برای اطلاع‌رسانی، بلکه برای تقویت شفافیت، مبارزه با فساد و مدیریت بهتر بحران‌ها نیز ضروری است. این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که خبرنگاران و رسانه‌ها در افغانستان پس از سلطه حکومت سرپرست در سال ۲۰۲۱ میلادی با محدودیت‌های گسترده، فشارهای امنیتی و کاهش فضای فعالیت رسانه‌ای روبرو شده‌اند. شماری از نهادهای حمایت‌کننده از خبرنگاران بارها درباره تهدیدها علیه خبرنگاران، سانسور، محدودیت دسترسی به اطلاعات و مشکلات اقتصادی رسانه‌های مستقل در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند.

دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که بیش از چهار میلیون کودک در افغانستان به کمک‌های تغذیه‌ای نیاز دارند. اوچا امروز (دوشنبه، ۲۹ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که میلیون‌ها مادر در افغانستان، با وجود تهدید سوءتغذیه برای کودکان‌شان، همچنان امید خود را حفظ کرده‌اند. این نهاد در ادامه تاکید کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی، حدود چهار اعشایه نُه میلیون مادر و کودک در افغانستان به حمایت‌های تغذیه‌ای نیاز خواهند داشت. اوچا در ادامه افزوده است که اقدام به‌موقع می‌تواند جان بسیاری از افراد را نجات دهد. قابل ذکر است که افغانستان از سال‌ها به این‌سو با بحران شدید بشری، فقر گسترده و ناامنی غذایی روبرو است. سازمان‌های امدادرسان بارها هشدار داده‌اند که کودکان، زنان باردار و مادران شیرده از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در برابر سوءتغذیه هستند.