حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان در پیامی به مناسبت سالروز استقلال کشور اعلام کرد که حفظ و بهره‌مندی از استقلال، نیازمند صلح پایدار، وحدت ملی و فراهم ساختن فرصت آموزش برای دختران و پسران است. آقای کرزی امروز (چهارشنبه ۲۸ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که قوای بشری تعلیم‌یافته زمانی تربیت می‌شود که تمامی کودکان، اعم از دختر و پسر به آموزش و تعلیم دسترسی داشته باشند. او تاکید کرد که وحدت و اتفاق میان مردم در صورتی استحکام می‌یابد که احساس مالکیت همگانی و باور به سرنوشت مشترک در جامعه گسترش پیدا کند. وی تصریح کرد که افغانستان تنها با پشتوانه انسجام و قدرت ملی می‌تواند به پیشرفت دست یابد و به عنوان عضوی مسوول، از جایگاهی شایسته و قابل احترام در جامعه بین‌المللی برخوردار شود. حامد کرزی در چند سال گذشته بارها از حکومت فعلی خواسته است که زمینه آموزش برای دختران فراهم شود. ۱۰۷ سال پیش، امان‌الله خان شاه سابق افغانستان، استقلال این کشور را از استعمار بریتانیا به دست آورد.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که کمک‌های بشردوستانه بدون حضور کارمندان زن به زنان و دختران در کشور نمی‌رسد. برونو لمارکی، معاون یوناما و هماهنگ‌کننده‌ی امور بشری در افغانستان، در پیام ویدیویی که امروز (چهارشنبه، ۲۸ اسد) به‌مناسبت «روز جهانی انسان‌دوستی» منتشر شد، بر تداوم کار «بدون مانع» مأموران امور بشردوستانه تاکید کرده است. وی در ادامه تاکید کرده است: «کمک‌های بشری بدون حضور زنان افغانستان در امور بشردوستانه، نمی‌تواند به‌گونه‌ی مؤثر به زنان و دختران برسد.» همچنین او در بخشی از پیامش از کارکنان امور بشردوستانه در افغانستان که برای امدادرسانی برای مردم به دشواری تلاش می‌کنند، قدردانی کرده است. یوناما افزوده است که افغانستان هنوزهم با نیازهای گسترده‌ی بشری مواجه است؛ زیرا بسیاری از خانواده‌ها با پی‌آمدهای ناامنی غذایی، حوادث ناشی از تغییرات اقلیمی و آفت‌های طبیعی مکرر مواجه‌‎اند. برونو لمارکی تصریح کرد که بازگشت میلیون‌ها مهاجر از کشورهای همسایه در سال‌های اخیر، فشار بیشتری بر جوامع و خدمات اساسی وارد کرده است. معاون یوناما می‌گوید با وجود این چالش‌ها، کارکنان امور بشری با «تعهد، تخصص و دلسوزی» به ارائه‌ی کمک‌های بشری ادامه می‌دهند و در بسیاری از موارد، در جریان انجام وظیفه، جان خود را نیز به خطر می‌اندازند. او تخصص، استقامت و تعهد زنان کارمند امور بشردوستانه را از ارکان اساسی پاسخ‌دهی بشری خوانده و گفته است که حضور زنان در روند توزیع کمک‌ها ضروری است تا اطمینان حاصل شود که زنان و دختران نیازمند به‌‎صورت مصون، مناسب و با کرامت از کمک‌‎های بشردوستانه مستفید می‌شوند. وی از جامعه‌ی جهانی خواسته است که همچنان به حمایت خود از مردم افغانستان ادامه دهند و بدون ذکر نام طالبان، تأکید کرده است که کارکنان امور بشردوستانه باید بتوانند در امنیت و بدون مانع به وضایف‌شان ادامه دهند. این در حالی است که حکومت سرپرست در حمل ۱۴۰۲ خورشیدی زنان را از کار کردن در دفتر مرکزی و شعبه‌های ولایتی نمایندگی سازمان ملل متحد منع کردند. حدود ۴۰۰ زن به‌صورت مستقیم از این تصمیم متأثر شدند.

سوزان فرگوسن، نماینده بخش زنان سازمان ملل در امور افغانستان، وضعیت زنان و دختران را پنج سال پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت «بی‌سابقه در جهان مدرن» توصیف کرد. خانم فرگوسن با نشر ویدیویی گفته است که طی پنج سال گذشته به‌طور سیستماتیک حقوق زنان محدود شده و بیش از ۱۰۰ فرمان در این زمینه صادر شده است. دفتر سازمان ملل متحد در ژنو ویدیویی از سخنان فرگوسن را منتشر کرد و وی از جامعه جهانی خواست حمایت خود را از زنان افغانستان کاهش ندهد. او گفت: «اکنون زمان آن است که تعهد خود را در قبال زنان افغانستان عمیق‌تر کنیم، نه این‌که از آن عقب‌نشینی کنیم.» نماینده ویژه بخش زنان سازمان ملل افزود افغانستان تنها کشور جهان است که زنان و دختران در آن با محدودیت‌های گسترده‌ای در زمینه آموزش، کار، رفت‌وآمد، مشارکت عمومی و برابری حقوقی مواجه‌اند. براساس آمار ارائه‌شده از سوی زنان سازمان ملل، بیش از نیمی از سه هزار و ۲۰۰ زن مورد بررسی گفته‌اند که اکنون تنها یک یا دو بار در ماه از خانه بیرون می‌شوند. نزدیک به سه‌چهارم آنان نیز گفته‌اند بدون محرم مرد هنگام خروج از خانه احساس امنیت نمی‌کنند. همچنین فرگوسن هشدار داده است که محدودیت‌های گسترده علیه زنان به بحران سلامت روانی در میان آنان منجر شده است. او گفت که ممنوعیت‌های آموزشی همچنان باعث کاهش شمار کارکنان صحی زن شده و دسترسی زنان به خدمات درمانی را دشوارتر کرده است. فرگوسن با اشاره به پیام زنانی که با آنان دیدار کرده، گفت: «ما را ببینید، ما را ترک نکنید، در کنار ما بایستید و به حمایت از ما ادامه دهید.» او از دولت‌ها و کمک‌کنندگان بین‌المللی خواست در شرایطی که فشارها بر زنان و دختران افغانستان ادامه دارد، حمایت مالی و سیاسی خود را کاهش ندهند.

سازمان بین‌المللی کار اعلام کرد که مشارکت نیروی کار زنان در افغانستان از ۱۸ به ۵.۱ درصد کاهش یافته است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که این رقم در سال ۲۰۱۹ میلادی، ۱۸.۳ درصد بوده است، اما اکنون ۵.۱ درصد کاهش یافته است. این سازمان هشدار داد که حذف زنان از فعالیت‌های اقتصادی، بازار کار افغانستان را با تغییرات ساختاری عمیقی مواجه کرده است. سازمان بین‌المللی کار در گزارشی نوشته است که پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در افغانستان، بازار کار این کشور به‌دلیل نابرابری‌های جنسیتی دچار تغییرات عمیق شده است. این سازمان افزوده است که میزان اشتغال زنان در دوره حکومت فعلی «به‌طور چشم‌گیری» کاهش یافته است. در این گزارش تاکید شده است که بازار افغانستان به کار مردان متکی است. گزارش می‌افزاید که میزان مشارکت نیروی کار زنان در سال ۲۰۱۹، در حکومت پیشین ۱۸.۳ درصد بوده است. بربنیاد گزارش این سازمان بین‌المللی، میزان مشارکت نیروی کار زنان در سال ۲۰۲۲ به شدت کاهش یافته و به کمتر از یک سوم سطح سال ۲۰۲۰ رسیده است. براساس تخمین‌های این سازمان، افغانستان دومین نرخ پایین مشارکت نیروی کار زنان در جهان را دارد که نشان‌دهنده «میزان استثنایی محرومیت زنان» از فعالیت اقتصادی است. گزارش می‌افزاید که در مقابل میزان اشتغال مردان در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۲ درصد بیشتر از سطح سال ۲۰۲۰ تخمین زده می‌شود. این سازمان خاطرنشان کرد که با افزایش فشارهای گسترده‌تر اشتغال، زنان به طور فزاینده‌ای از بازار کار افغانستان حذف می‌شوند. براساس این گزارش، رشد اشتغال با افزایش جمعیت همگام نبوده و میزان کلی اشتغال نسبت به جمعیت ۳۲.۵ درصد تخمین زده می‌شود که بیش از چهار درصد کمتر از سطح آن در سال ۲۰۲۰ است. سازمان بین‌المللی کار از حکومت فعلی خواست اشتغال مولد را در مرکز توجه و سیاست‌‌گذاری‌های خود قرار دهد. این سازمان تاکید کرد که باید از توسعه بخش خصوصی، بخش‌های کارمحور و کسب‌وکارهای کوچک حمایت شود.

سیما باهوس، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که حذف از اجتماع زنان و دختران در افغانستان هرگز نباید عادی‌سازی شود. خانم باهوس با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود با اشاره به پنجمین سالگرد بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در افغانستان نوشته است که حقوق زنان و دختران قابل مذاکره نیست. سیما باهوس در ادامه تاکید کرده است که بخش زنان سازمان ملل متحد در کنار زنان و دختران افغانستان برای دفاع از حقوق، کرامت و صدای آنان ایستاده است. همچنین بخش زنان سازمان ملل متحد با نشر اعلامیه‌ای به مناسبت پنجمین سالگرد تسلط حکومت فعلی بر افغانستان گفته است که دولت فعلی طی پنج سال گذشته بیش از ۱۰۰ فرمان علیه زنان و دختران صادر کرده است. سازمان ملل متحد در ادامه تصریح کرد که حکومت فعلی با نهادینه‌کردن تبعیض، زنان و دختران را از حقوق اساسی‌شان محروم کرده‌اند. سازمان ملل متحد گفته است که تنها در یک سال گذشته، محرومیت زنان و دختران از آموزش، اشتغال، زندگی عمومی، نظام قضایی و خدمات صحی تشدید شده و بحرانی را که همچنان شدیدترین بحران حقوق زنان در جهان است، بیش از پیش عمیق‌تر کرده است. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد می‌گوید که زنان و دختران در افغانستان با بحرانی ساختارمند حقوق بشری روبرو هستند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۶ اسد) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که ممنوعیت آموزش متوسط و مشارکت زنان در نیروی کار همراه با محدودیت‌های گسترده در زندگی روزمره، خطرهای مرتبط با حفاظت و امنیت آن‌ها را افزایش داده و تاب‌آوری بلندمدت جامعه را نیز تهدید می‌کند. در ادامه آمده است که محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان و دختران در افغانستان، برای نسل‌های آینده نیز احساس خواهد شد. حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که در جریان برنامه‌های حمایتی این نهاد در افغانستان، ۶۷ درصد از ۵۵ هزار و ۹۳۷ کودک آسیب‌پذیر تحت حمایت آموزشی، دختران بودند. این سازمان با نشر گزارشی از ارایه‌ی خدمات صحی و تغذیه‌ای به میلیون‌ها کودک و حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر در افغانستان خبر داده است. بر اساس آمار یونیسف، برنامه‌های آموزش مبتنی بر جامعه و ایجاد مکان‌های موقت آموزشی به ۵۵ هزار و ۹۳۷ کودک آسیب‌پذیر در افغانستان کمک کرده است. در گزارش آمده است که دختران با تشکیل ۶۷ درصد این کودکان، بخش عمده دریافت‌کنندگان این حمایت‌ها را تشکیل می‌دهند. یونیسف در بخشی از گزارشش تاکید کرد که این برنامه‌ها، از جمله برای کودکان بازگشته و کودکانی که از مکتب بیرون مانده‌اند، اجرا شده است؛ گروهی که در میان محدودیت‌های موجود بر آموزش، با موانع بیشتری برای دست‌رسی به فرصت‌های آموزشی روبرو هستند. در بخش حمایت اقتصادی از خانواده‌ها، برنامه انتقال پول نقد برای مادران و کودکان به ۶۵ هزار و ۱۶۲ خانواده رسیده و در مجموع ۵۷۶ هزار و ۲۷۹ نفر از آن بهره‌مند شده‌اند. این در حالی است که نظام آموزشی افغانستان همچنان با چالش‌های گسترده در بخش ساختمان، تجهیزات و کم‌بود آموزگاران روبرو هستند. در بسیاری از منطقه‌های دوردست مکتب‌ وجود ندارد و بسیاری از کودکان، به‌ویژه دختران، از آموزش محروم می‌مانند. پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در آگست ۲۰۲۱ میلادی، دختران از آموزش بالاتر از دوره ابتدایی و زنان از تحصیل دانشگاهی محروم شده‌اند. همچنین در کنار محدودیت‌های آموزشی، زنان و دختران با محدودیت‌هایی در زمینه اشتغال، رفت‌وآمد و حضور در زندگی عمومی نیز مواجه‌اند.

اوچا یا دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرده است که در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، حدود ۷.۴ میلیون تن در افغانستان دست‌کم یک نوع کمک بشردوستانه دریافت کردند. این سازمان امروز (دوشنبه، ۲۶ اسد) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که ۴.۶ میلیون تن، معادل ۶۲ درصد مجموع دریافت‌کنند‌گان، کمک‌های غذایی دریافت کرده‌اند. دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این آمار نشان‌دهنده گسترد‌گی ناامنی حاد غذایی و نقش عمده کمک‌های غذایی در پاسخ بشردوستانه در افغانستان است. در اعلامیه آمده است که میلیون‌ها تن نیز برای تامین نیازهای خود در طول سال به حمایت‌های مکرر و همزمان در بخش‌های مختلف نیاز دارند. این سازمان افزوده است که تا ماه جون ۲۰۲۶، برای پاسخ بشردوستانه افغانستان ۲۹۳ میلیون دالر بودجه جدید دریافت شده که ۱۷ درصد نیاز مالی را تشکیل می‌دهد و با بودجه‌های باقی‌مانده از سال ۲۰۲۵ تکمیل شده است. اوچا افزوده است که از مجموع ۱.۷۱ میلیارد دالر بودجه مورد نیاز، هنوز ۱.۴۲ میلیارد دالر، معادل ۸۳ درصد، تامین نشده است. همچنین این نهاد سازمان ملل متحد هشدار داده است که محدودیت منابع مالی، توانایی نهادهای بشردوستانه برای ادامه ارایه کمک‌های نجات‌بخش به افراد نیازمند را با چالش روبه‌رو می‌کند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به زنان باردار در لوگر کمک می‌کند که زایمان ایمن داشته باشند و از نوزادشان به درستی حفاظت کنند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۶ اسد) در گزارشی نوشته است که مرکز مراقبت‌های زایمانی مبتنی بر خدمات قابله‌ها در لوگر با حمایت اتحادیه‌ی اروپا و با اجرای انجمن قابله‌های افغانستان خدمات باکیفیت و محترمانه صحی را برای مادران فراهم می‌کند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که این خدمات به زنانی نیز ارائه می‌شود که در دسترسی به مراقبت‌های صحی با موانع روبرو هستند. این نهاد داستان زنی به نام آمنه در لوگر را شریک کرده که پس از یک بارداری ناموفق، توانسته با دسترسی به خدمات مرکز مراقبت‌های زایمانی صندوق جمعیت ملل متحد، زایمان ایمن داشته باشد. همچنین صندوق جمعیت سازمان ملل متحد افزوده است که مراقبت از مادران و نوزادان تنها یک وظیفه نیست؛ بلکه مسئولیتی است برای اطمینان از این ‌که هر زن احساس امنیت، احترام و حمایت داشته باشد. این در حالی است که زنان در بخش‌های دوردست افغانستان، در دسترسی به خدمات درمانی به ویژه خدمات دوران بارداری و زایمان با محدودیت‌هایی مواجه هستند. کم‌بود مرکزهای درمانی و پزشکان زن و قابله‌ها، چالشی برای زنان در دسترسی به خدمات درمانی است. این کمک‌ها در حالی صورت می‌گیرد که اتحادیه اروپا پیش‌تر گفته بود که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد.

صندوق بشردوستانه افغانستان اعلام کرده است که با حمایت از تهیه بسته‌های اضطراری صحت باروری برای زنان باردار و مادران، تلاش می‌کند دسترسی خانواده‌ها در منطقه‌های دوردست و کم‌برخوردار به خدمات صحی مادر و نوزاد را بهبود بخشد. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد با نشر گزارشی گفته است که بسیاری از زنان باردار و مادران در منطقه‌های دوردست افغانستان برای دسترسی به خدمات صحی با مشکل مواجه هستند. این نهاد تاکید کرد که از طریق گروه‌های صحی سیار در روستاهای افغانستان به زنان باردار خدمات صحی ارایه می‌کند و در روند زایمان آنان کمک می‌رساند. با حمایت صندوق بشردوستانه افغانستان، گروه‌های صحی سیار در منطقه‌هایی که دسترسی به مرکزهای صحی محدود است، خدمات مربوط به سلامت مادران و باروری را ارایه می‌کنند. در گزارش آمده است که این گروه‌ها همچنان با توزیع بسته‌های اضطراری صحت باروری برای زنان باردار و مادرانی که به‌تازگی زایمان کرده‌اند، به تامین نیازهای صحی آنان کمک می‌کنند. این خدمات، به‌ویژه در منطقه‌هایی که زنان برای رسیدن به مرکزهای صحی ناچار به پیمودن مسافت‌های طولانی هستند، می‌تواند دسترسی آنان به مراقبت‌های پیش و پس از زایمان را افزایش داده و خطرهای مرتبط با بارداری و زایمان را کاهش دهد. با این حال، نظام بهداشت افغانستان همچنان با چالش‌های گسترده، به‌ویژه در زمینه‌ی ارایه مراقبت‌های صحی هنگام زایمان، مواجه است. افغانستان از جمله کشورهایی است که میزان مرگ‌ومیر مادران در آن همچنان بالا است.