دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که به توانمندسازی شرکت‌های کوچک و متوسط و حمایت از توسعه اقتصادی پایدار و فراگیر در افغانستان متعهد است. این سازمان امروز (شنبه، ۶ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که تلاش دارد فرصت‌های کاری را برای رشد اقتصاد مردم در افغانستان گسترش دهد. دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد تاکید کرد که شرکت‌های کوچک و متوسط نقش مهمی در ایجاد اشتغال دارند و حمایت از این بخش‌ها برای بهبود وضعیت اقتصادی مردم ضروری است. در حالی سازمان ملل متحد بر حمایت از شرکت‌های کوچک و متوسط تاکید دارد که در افغانستان سطح بیکاری در سال‌های اخیر پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست، افزایش یافته و بسیاری از خانواده‌ها با مشکلات جدی اقتصادی مواجه هستند. محدودیت‌های گسترده در بخش کار، فعالیت‌های و آموزش، به‌ویژه محدودیت‌های کاری بر زنان، نیز بر وضعیت اقتصادی خانواده‌ها تاثیر منفی گذاشته است. دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد تاکید کرده است که به تلاش‌های خود برای ایجاد یک اقتصاد پایدار و فراگیر در افغانستان ادامه خواهد داد. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

سازمان داکتران بدون مرز در تازه‌ترین مورد اعلام کرده که شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد که برای درمان به مراکز تغذیه درمانی در جنوب افغانستان مراجعه می‌کنند، به‌گونه نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که کاهش کمک‌های بین‌المللی، خشکسالی‌های پی‌درپی و اختلال در تامین غذاهای درمانی، از عوامل اصلی تشدید بحران سوءتغذیه در افغانستان به شمار می‌روند. سازمان داکتران بدون مرز در بخشی از گزارشش افزوده است که از ماه جنوری تا اپریل ۲۰۲۶ میلادی، شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه شدید که در مراکز درمانی تحت حمایت داکتران بدون مرز در جنوب افغانستان بستری شده‌اند، در مقایسه با میانگین مدت مشابه سه سال گذشته، بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته است. در گزارش آمده است که بیشتر این کودکان کمتر از یک سال سن دارند. همچنین آنا لیلیا باندا، هماهنگ‌کننده پزشکی داکتران بدون مرز در افغانستان، گفته است: «کودکان زمانی به ما می‌رسند که وضعیت‌شان بسیار وخیم شده و با مشکلات روبه‌رو هستند که می‌توانست از آن پیشگیری شود.» وی تصریح کرد این وضعیت نشان‌دهنده تشدید ناامنی غذایی و فروپاشی نظام شناسایی و درمان زودهنگام سوءتغذیه در کشور است. براساس این گزارش، کاهش چشم‌گیر کمک‌های بین‌المللی از اوایل سال ۲۰۲۵ میلادی به تعطیلی یا تعلیق ۴۴۵ مرکز صحی، از جمله ۲۰۳ تیم سیار صحی و تغذیه، انجامیده است. او گفت که این مراکز پیشتر نقش مهمی در شناسایی زودهنگام کودکان مبتلا به سوءتغذیه و ارائه خدمات درمانی ایفا می‌کردند. داکتران بدون مرز هشدار داده که خشکسالی‌های مکرر، کاهش تولید محصولات زراعتی و بسته‌شدن مرزها در پی تنش‌های منطقه‌ای، امنیت غذایی را بیش از پیش تضعیف کرده و دسترسی به غذاهای درمانی ویژه کودکان را با مشکل مواجه ساخته است. داکتران بدون مرز از کمک‌کنند‌گان مالی، مقام‌های صحی و نهادهای مسوول خواسته است که بودجه برنامه‌های تغذیه در افغانستان را هرچه سریع‌تر احیا کرده و جریان تامین غذاهای درمانی و تجهیزات پزشکی را تضمین کنند. این سازمان هشدار داده است که در صورت ادامه وضعیت کنونی، کودکان بیش‌تری از دسترسی به خدمات نجات‌بخش محروم خواهند شد.

دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه ملل متحد اعلام کرده است که افغانستان با یک بحران شدید انسانی مواجه است و میلیون‌ها کودک در این کشور از سوءتغذیه حاد رنج می‌برند. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که بر اساس یافته‌های نانسی سرکیس در ژنیو، حدود ۳.۷ میلیون کودک در افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی با سوءتغذیه حاد مواجه هستند و این وضعیت در بسیاری از موارد به دلیل تأخیر در دسترسی به درمان، به مرگ کودکان منجر می‌شود. اولگا چرووکو، رییس دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه ملل متحد (اوچا) گفته است که عملیات امدادی در افغانستان با وجود تلاش‌های گسترده، به دلیل کمبود شدید منابع مالی و محدودیت دسترسی به مناطق دورافتاده با چالش جدی مواجه است. این مقام ملل متحد هشدار داده است که با وجود نزدیک به ۲۲ میلیون تن نیازمند در سراسر افغانستان، تنها حدود ۱۴ درصد از بودجه مورد نیاز ۱.۷ میلیارد دالری تأمین شده است؛ مسئله‌ای که ادامه زندگی را در برخی مناطق به «مرحله غیرممکن» رسانده است. در بخش دیگری از گزارش آمده است که خشکسالی و کمبود آب به یکی از عوامل اصلی کوچ اجباری در مناطق روستایی، به‌ویژه ولایت بامیان، تبدیل شده است. به گفته امدادگران، بسیاری از خانواده‌ها به دلیل خشک شدن زمین‌های زراعتی و نبود آب آشامیدنی ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند، در حالی که برخی دیگر به دلیل فقر شدید توان مهاجرت ندارند و در شرایط بسیار دشوار باقی مانده‌اند. همچنین این گزارش به وضعیت هزاران بازگشت‌کننده به افغانستان اشاره کرده و می‌گوید که بسیاری از آنان بدون سرپناه و امکانات اولیه وارد کشوری می‌شوند که خود با بحران گسترده انسانی مواجه است. بر اساس آمار کمیشنری عالی پناهندگان ملل متحد، تنها در یک هفته، تا ۲۰ جون، حدود ۸ هزار تن به افغانستان بازگردانده شده‌اند. در بخش دیگری از گزارش تاکید شده است که محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و دختران، بحران انسانی را تشدید کرده و بر دسترسی آنان به آموزش، خدمات صحی و فرصت‌های اقتصادی تأثیر مستقیم گذاشته است. به گفته امدادگران، کمبود کارکنان صحی زن در بسیاری از مناطق، به‌ویژه در بخش مراقبت‌های مادران و کودکان، به یک چالش جدی تبدیل شده است.

اوچا یا دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد هشدار داده است که حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار زن باردار و شیرده در افغانستان در سال روان میلادی با سوءتغذیه مواجه خواهند شد. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که فصل اوج سوءتغذیه حاد از جولای آغاز می‌شود و دست‌کم سه تا چهار ماه ادامه خواهد داشت. دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد هشدار داده است که بدون گسترش فوری مداخلات پیش‌گیرانه و نجات‌بخش تغذیه‌ای، وضعیت تغذیه در افغانستان در ماه‌های باقی‌مانده ۲۰۲۶ میلادی بدتر خواهد شد. در بخشی از گزارش آمده است که سوءتغذیه‌‌ی شدید در ۲۶ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان نسبت به سال ۲۰۲۵ میلادی افزایش یافته است. اوچا تاکید کرده است که ناامنی غذایی، دسترسی محدود به خدمات تغذیه‌ای، شیوع بیماری‌ها و مشکل‌های آب و بهداشت از عامل‌های اصلی تشدید این بحران هستند. همچنین این نهاد پیش‌بینی کرده است که در ۲۰۲۶ میلادی حدود ۳.۷ میلیون کودک در افغانستان از سوءتغذیه‌ی شدید رنج خواهند برد که شامل صدها هزار مورد سوءتغذیه شدید و متوسط پرخطر می‌شود. اوچا و شریک‌های بخش تغذیه در افغانستان می‌گویند این کشور با یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های تغذیه‌ای منطقه روبه‌رو است. براساس آخرین ارزیابی‌ها، سطح سوءتغذیه در بسیاری از ولایت‌ها به مرحله بحرانی رسیده و نگرانی‌ها درباره‌ی سلامت زنان باردار، مادران شیرده و کودکان خردسال افزایش یافته است.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرده است که حدود ۳.۷ میلیون کودک در افغانستان با سوءتغذیه حاد مواجه هستند. این نهاد امروز (دوشنبه، ۲۵ جوزا) با نشر گزارشی گفته است که بدون مداخلات پیشگیرانه و نجات‌بخش تغذیه‌ای، احتمال می‌رود وضعیت تغذیه‌ای در ادامه‌ی سال ۲۰۲۶ میلادی بدتر شود. در اعلامیه آمده است که وضعیت تغذیه در افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی به سرعت در حال وخامت است و میزان سوءتغذیه حاد در ۲۶ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت نسبت به سال ۲۰۲۵ میلادی افزایش یافته است. دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل گفته است که این وخامت پیش از آغاز فصل اوج سوءتغذیه حاد (جولای تا سپتامبر) رخ داده که نشان‌دهنده بحرانی زودهنگام و رو به تشدید است. در گزارش آمده است که عوامل این وضعیت شامل شیوه‌های نامناسب شیردهی، رژیم غذایی و مراقبت ناکافی از کودکان، افزایش ناامنی غذایی، شیوع بالای بیماری‌ها، محرومیت از خدمات آب، صحت و حفظ‌الصحه و کاهش دسترسی به خدمات تغذیه‌ای است. در ادامه آمده است که نزدیک به ۴۰ درصد نوزادان زیر شش ماه به‌دلیل سوءتغذیه شدید برای درمان بستری می‌شوند که نشان‌دهنده‌ی افزایش آسیب‌پذیری در کوچک‌ترین گروه سنی و فشار فزاینده بر خدمات صحی است. اوچا گفته است که کودکان زیر دو سال به‌طور نامتناسبی تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؛ به‌گونه‌ای که ۸۳ درصد موارد سوءتغذیه شدید و ۷۷ درصد موارد سوءتغذیه متوسط را تشکیل می‌دهند. همچنین تخمین زده می‌شود که ۱۹ درصد موارد در گروه پرخطر قرار دارند. اوچا گفته حدود ۳.۷ میلیون کودک در سال ۲۰۲۶ دچار سوءتغذیه خواهند شد که ۹۴۲ هزار مورد سوءتغذیه شدید، ۷۰۷ هزار و ۴۰۴ مورد سوءتغذیه متوسط پرخطر و دو میلیون مورد سوءتغذیه متوسط در مراحل اولیه می‌شود. علاوه بر این، انتظار می‌رود ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده نیز تحت تأثیر قرار گیرند.

برنامه جهانی غذا در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که انتقال کمک‌های غذایی به افغانستان در سایه بی‌ثباتی‌های منطقه‌ای، بسته‌شدن مرزها و مسیرهای طولانی چندین هزار کیلومتری به یک عملیات پیچیده و چندلایه تبدیل شده است. این نهاد با نشر گزارشی گفته است که صدها هزار تن در افغانستان با گرسنگی و فقر شدید مواجه هستند. در گزارش آمده است که این وضعیت در نتیجه بحران‌های طبیعی، کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه و محدودیت‌های منطقه‌ای تشدید شده است. برنامه جهانی غذا در ادامه افزوده است که یکی از محموله‌های کمک غذایی شامل صدها تُن مواد غذایی از اندونزیا برای دانش‌آموزان افغانستان، ابتدا از طریق دریا به پاکستان منتقل شد، اما پس از بسته‌شدن مرزها، مسیر آن چندین‌بار تغییر کرد. این سازمان تاکید کرده است که این محموله سپس به دبی و بعد به یک مسیر زمینی جدید از طریق چندین کشور در خاورمیانه، قفقاز و آسیای مرکزی انتقال یافت؛ مسیری که بیش از ۸۰۰۰ کیلومتر به مسیر اولیه افزود. در ادامه آمده است که کاروان‌های امدادی در جریان این عملیات با تأخیرهای طولانی، بررسی‌های امنیتی و تشریفات گمرکی در ۷ مرز روبرو بوده‌اند، اما در نهایت موفق شده‌اند کمک‌ها را به کابل و سپس به ولایت‌های مختلف افغانستان برسانند. همچنین برنامه جهانی غذا در بخشی از گزارشش هشدار داده است که برای بسیاری از کودکان افغانستان، بیسکویت‌های غنی‌شده توزیع‌شده در مکتب‌ها، گاهی تنها غذای روزانه آنان محسوب می‌شود. در این گزارش تأکید شده است که با وجود تمام موانع، روند ارسال کمک‌ها ادامه دارد و جمله‌ای از یک مقام این نهاد نیز نقل شده است: «گرسنگی منتظر باز شدن مرزها نمی‌ماند.» بر اساس آمار برنامه‌ جهانی غذا، در حال حاضر بیش از ۱۷ میلیون شهروند افغانستان با ناامنی شدید غذایی روبرو هستند و نزدیک به پنج میلیون زن و کودک زیر پنج سال دچار سوءتغذیه‌ی شدید هستند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. آقای گوترش با نشر گزارشی گفته است که نیازهای اصلی شامل کمک غذایی، درمان سوءتغذیه حاد، خدمات صحی اولیه، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و خدمات حمایتی می‌باشند. او تاکید کرد که حدود ۱۷.۴ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی غذایی حاد مواجه‌اند و انتظار می‌رود این رقم افزایش یابد. وی تصریح کرد که کمبود بودجه نیز میزان پوشش کمک‌های غذایی را کاهش داده است. بر اساس این گزارش، حدود ۴.۹ میلیون کودک زیر پنج سال و زنان حامله و شیرده به درمان سوءتغذیه حاد نیاز دارند. همچنین در بخشی از گزارش آمده است که ۸۰ درصد سازمان‌های بشردوستانه با مشکلات مالی روبرو هستند. دبیرکل سازمان ملل متحد افزوده است که ۳۹ درصد این نهادها دستمزد کارکنان خود را کاهش داده‌اند، ۳۵ درصد حضور میدانی خود را محدود کرده‌اند و ۲۸ درصد نیز برای سال ۲۰۲۶ کاهش نیرو یا فعالیت را برنامه‌ریزی کرده‌اند. همچنین آنتونیو گوترش در بخشی از گزارشش گفته است که تا اول اپریل، در نتیجه تنش‌های مرزی افغانستان و پاکستان حدود ۹۴ هزار نفر آواره شده‌اند. بیش از نیمی از این افراد را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. سازمان ملل از افزایش خطر خشونت مبتنی بر جنسیت در مناطق آسیب‌دیده خبر داده است. همچنین، بین ۲۶ مارچ تا ۱۶ اپریل، بارندگی‌های شدید و سیلاب‌های ناگهانی ۷۳ هزار و ۳۰۰ نفر را در افغانستان متاثر کرده و بیش از ۳۱ هزار و ۶۰۰ نفر را نیازمند کمک فوری ساخته است.

ادِم وسورنو، مدیر بخش پاسخ به بحران اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل می‌گوید که خانواده‌ها در افغانستان تحت فشار شدید اقتصادی و بشری قرار دارند و برخی از آنان مجبور شده‌اند که فرزندان خود را بفروشند. خانم وسورنو این اظهارات در نشست شواری امنیت سازمان ملل متحد درباره‌ی وضعیت افغانستان صحبت می‌کرد، مطرح کرده و گفته است که هفت میلیون نفر در افغانستان با خطر ناامنی غدایی مواجه هستند و چهار میلیون کودک از سوءتغذیه شدید رنج می‌برند. وی در ادامه تاکید کرده است که نیمی از جمعیت افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و حملات پاکستان بر کشور باعث شده است که هزاران خانواده در مناطق شرقی و جنوب شرقی افغانستان آواره شوند و نیازهای بشردوستانه افزایش یابد. همچنین او در ادامه افزوده است که بازگشت مهاجران و حوادث طبیعی چون سیلاب و زمین‌لرزه بحران بشردوستانه افغانستان را تشدید کرده و زنان بیشترین بار این بحران‌ها را تحمل می‌کنند. مدیر بخش پاسخ به بحران اوچا تصریح کرد که سازمان‌های امدادرسان در افغانستان در شرایط بسیار دشوار کار می‌‎کنند و محدودیت‌ها، تأثیر منفی بر روند امدادرسانی گذاشته است. او خواستار تأمین بودجه لازم برای کمک رسانی به افغانستان شد و گفت که برای رسیدگی به افراد نیازمند، باید منابع مالی قابل پیش‌بینی و انعطاف‌پذیر تأمین شود. بربنیاد داده‌های سازمان ملل متحد، نیمی از جمعیت افغانستان برای ادامه‌ی زندگی به کمک‌های انسان‌دوستانه‌ نیاز دارند. در فصل گرما نگرانی‌ها از تشدید بحران انسانی نیز، در این کشور تشدید شده است. همچنین پیش از این نیز، نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، گفته که به دلیل ممنوعیت کار زنان در نهادهای بین‌المللی امدادرسانی به زنان و دختران دشوارتر شده است.

برنامه جهانی غذا (WFP) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که که ۱۷.۴ میلیون تن در افغانستان در سال ۲۰۲۶ میلادی با ناامنی شدید غذایی مواجه خواهند بود و این کشور همچنان یکی از شدیدترین بحران‌های گرسنگی در جهان را تجربه می‌کند. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که افغانستان با شدیدترین موج سوءتغذیه ثبت‌شده روبرو است و پیش‌بینی می‌شود ۴.۹ میلیون مادر و کودک در سال ۲۰۲۶ میلادی دچار سوءتغذیه شوند. در گزارش آمده است که شهروندان افغانستان همچنان با پیامدهای چهار دهه جنگ، بحران اقتصادی، فقر گسترده، بلایای طبیعی و خشک‌سالی‌های پی‌درپی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. برنامه جهانی غذا در ادامه تاکید کرده است که زمین‌لرزه ۶ ریشتری در شرق افغانستان در ماه آگوست ۲۰۲۵ میلادی نیز به وخامت وضعیت انسانی در کشور افزوده و صدها کشته و هزاران آسیب‌دیده برجای گذاشته است. در اعلامیه آمده است که زنان و دختران بیش از دیگران از بحران گرسنگی آسیب می‌بینند و محدودیت‌های موجود، آن‌ها را بیش‌تر به حاشیه رانده است. این نهاد گفته که خانواده‌های تحت سرپرستی زنان را در اولویت کمک‌رسانی قرار می‌دهد. همچنین این سازمان در بخشی از اعلامیه‌اش هشدار داده که کاهش شدید بودجه، فعالیت‌های بشردوستانه آن در افغانستان را با چالش جدی مواجه کرده و توانایی آن برای رسیدگی به نیازمندان را محدود ساخته است. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که بیش‌ترین وابستگی را به کمک‌های بشردوستانه دارد و نهادهای امدادرسان بارها نسبت به تشدید بحران غذایی و انسانی در این کشور هشدار داده‌اند.

جان آیلیف، مدیر سازمان جهانی غذا برای افغانستان می‌گوید که در پی تشدید بحران بشری و اختلال در مسیرهای کمک‌رسانی، مادران و کودکان مبتلا به سوءتغذیه در این کشور بدون دریافت کمک از مرکز‌های صحی بازگردانده می‌شوند. آقای آیلیف با نشر اعلامیه‌ای گفته است که سوءتغذیه به بالاترین سطح خود رسیده، مادران و کودکان ضعیف و ناامید از کلینیک‌ها بازگردانده می‌شوند، چون هیچ غذایی برای کمک به آن‌ها وجود ندارد. وی در ادامه تاکید کرده است که بسته‌شدن تنگه هرمز در پی درگیری‌ها، تجارت و روند کمک‌های بشردوستانه به افغانستان را به شدت مختل کرده است. او علاوه کرد که افغانستان که پس از بسته‌شدن مرز پاکستان در اواخر سال گذشته، مسیر تجاری خود را به بندرعباس ایران تغییر داده بود، اکنون با اختلال تازه‌ای روبرو شده است. بر بنیاد گزارش، با کنترول جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده، این مسیر نیز عملاً مسدود شده است. مدیر برنامه جهانی غذا گفته که ذخایر غذایی این سازمان در اواسط ماه آپریل به‌گونه کامل پایان یافته و ادامه بحران، روند کمک‌رسانی را با دشواری جدی مواجه کرده است. براساس این گزارش، برنامه جهانی غذا ناگزیر شده محموله‌های خود را از مسیرهای طولانی آسیای مرکزی انتقال دهد؛ اقدامی که هزینه‌های حمل‌ونقل را سه برابر و قیمت مکمل‌های غذایی را ۳۵ درصد افزایش داده است. این در حالی است که این نهاد در سال جاری تنها هشت درصد بودجه مورد نیازش را دریافت کرده است. همچنین مدیر این نهاد در بخشی از گزارش که محموله بیسکویت‌های مقوی مکتب‌ها که قرار بود از دبی از طریق ایران به افغانستان منتقل شود، پس از آغاز جنگ در اواخر فبروری، هفته‌ها در امارات متحده عربی متوقف مانده است. این محموله اکنون از مسیر زمینی طولانی شامل عربستان سعودی، اردن، سوریه، ترکیه، گرجستان، آذربایجان و دریای خزر عبور می‌کند تا از طریق ترکمنستان  وارد کشور شود. بربنیاد داده‌های سازمان ملل متحد، نیمی از جمعیت افغانستان برای ادامه‌ی زندگی به کمک‌های انسان‌دوستانه‌ نیاز دارند. در فصل گرما نگرانی‌ها از تشدید بحران انسانی نیز، در این کشور تشدید شده است. همچنین پیش از این نیز، نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، گفته که به دلیل ممنوعیت کار زنان در نهادهای بین‌المللی امدادرسانی به زنان و دختران دشوارتر شده است.