شماری از فعالان مدنی، حقوق زنان، حقوق بشری و سیاسی افغانستان در نامه‌ای سرگشاده به ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، خواهان توجه به وضعیت زنان و کودکان در افغانستان شدند. آنان در نامه‌ای سرگشاده وضعیت زنان و کودکان در افغانستان را «اسفناک» توصیف کردند و گفته‌اند که زنان و دختران افغانستان تقریبا به‌طور کامل از زندگی اجتماعی حذف شده‌اند. فعالان مدنی و حقوق زنان افغانستان در این نامه از ملانیا ترامپ خواسته‌اند تا از نفوذ خود در حمایت از زنان و دختران کشور استفاده کند. ۱۰۰ امضاکننده این نامه سرگشاده تاکید کردند که دختران و زنان افغانستان که زمانی رویای پزشک، معلم و روزنامه‌نگار شدن را در سر داشتند، اکنون از آموزش منع شدند. آنان در ادامه افزوده‌اند که مادران افغانستان هم با افزایش سوءتغذیه، برای تغذیه فرزندانشان تقلا می‌کنند. فعالان افغانستانی و دادخواهان در این نامه سرگشاده تاکید کردند برای کودکان، به‌ویژه دختران، آینده به شکلی محدود شده که درک آن دشوار است. در بخشی از این نامه آمده است: « اقدام‌های کوچک مانند صحبت علنی در مورد آموزش دختران، ملاقات با نهادهای که به گونه‌ی مستقیم با زنان افغان کار می‌کنند، می‌تواند به بهبود شرایط کمک کند.» امضاکنندگان این نامه سرگشاده ابراز امیدواری کرده‌اند که بانوی اول ایالات متحده از این نفوذ خود برای کمک به جلوگیری از نادیده گرفته شدن زنان و کودکان افغانستان استفاده کند. ابتکار نامه سرگشاده به بانوی اول آمریکا توسط نهاد افغانستان امپکت انجام شده است. در حالی فعالان مدنی و حقوق زنان افغانستان به ملانیا ترامپ نامه‌ی سرگشاده ارسال می‌کنند که حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرد که از هر پنج زن مهاجر بازگشته به افغانستان کمتر از یک زن می‌تواند درآمد داشته باشد که در مجموع تنها ۱۷ درصد از کل زنان مهاجر بازگشته به کشور را تشکیل می‌دهند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که این امر می‌تواند افزایش بدهی ناامنی غذایی در میان خانواده‌های بازگشته به‌ویژه آنانی که از سوی زنان سرپرستی می‌شوند را تشدید کند. گزارش نشان می‌دهد باوجود این‌که بسیاری از زنان در کشورهای دیگر کار کرده‌اند و مهارت‌هایی کسب کرده‌اند، پس از ورود به افغانستان با فروپاشی تقریباً کامل فرصت‌های شغلی مواجه می‌شوند. نزدیک به ۴۰ درصد این زنان گفته‌اند که مهارت‌هایی دارند اما قادر به استفاده از آن‌ها نیستند، از جمله مهارت‌های حرفه‌ای، فنی و دیجیتال. یافته‌های بخش زنان سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که بیش از سه-چهارم زنانی که در ایران کار می‌کردند و تقریباً دو-سوم زنانی که در پاکستان کار می‌کردند، پس از بازگشت به افغانستان بیکار هستند. این نهاد گفته است که این بررسی بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده از ۷۰۰ زن بازگشته و ذینفعان محلی، از جمله نظرسنجی تلفنی، مصاحبه‌های عمیق، بحث‌های گروهی متمرکز و کارگاه‌های آموزشی در ولایت‌های هرات، ننگرهار و کابل انجام شده است. همچنین گزارش «پس از بازگشت: بازسازی معیشت زنان افغان» بخش زنان ملل متحد نشان می‌دهد که موانع اصلی شامل محدودیت‌های اشتغال و تحرک زنان در افغانستان، دسترسی محدود به سرمایه و ابزار و فرصت‌های ضعیف بازار است. بیش از سه-چهارم زنان بازگشته هیچ ابزار یا سرمایه‌ای برای کسب درآمد ندارند. این در حالی است که از سال ۲۰۲۳ میلادی به این‌سو، بیش از ۵.۵ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند که فشار بی‌سابقه‌ای را بر اقتصادهای محلی که از قبل شکننده بوده‌اند، وارد می‌کند.

همزمان با درگیری‌های نظامی میان نیروهای حکومت سرپرست و پاکستان، سازمان ملل متحد اعلام کرد که زنان و دختران بیش‌ترین آسیب را از این بحران متحمل شده‌ و با چالش‌های فزاینده‌ای در دسترسی به خدمات اساسی و تأمین نیازهای اولیه روبرو هستند. این سازمان با نشر گزارشی گفته است که در این درگیری‌ها حدود ۹۰ هزار نفر آسیب‌دیده و بیش از ۵۲ درصد آنان زنان و دختران اند. یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که زنان در مقایسه با جمعیت عمومی، تاکید بیشتری بر نیاز به حفاظت، امنیت و کرامت دارند (۲۲ درصد در برابر ۱۳ درصد). در عین حال، سرپناه، خدمات صحی و مواد غذایی از مهم‌ترین اولویت‌های آنان عنوان شده است. بر بنیاد گزارش بخش زنان سازمان ملل متحد، با افزایش درگیری‌ها، دستر‌سی زنان به خدمات اساسی، به‌ویژه سرپناه و غذا به‌طور چشم‌گیری دشوارتر شده است. بسیاری از زنان همچنان از کاهش یا از دست‌دادن منابع درآمد و افزایش بی‌جاشدن به‌عنوان چالش‌های جدی یاد کرده‌اند. در گزارش آمده است که هشت درصد از خانواده‌های آسیب‌دیده خانواده‌هایی اند که سرپرست آن‌ها زنان هستند؛ خانواده‌هایی که در شرایط بحران، با فشارهای اقتصادی و اجتماعی بیش‌تری مواجه‌‌اند. قابل گفت که در بخشی از این گزارش به محدودیت‌های موجود در مشارکت زنان در روند ارزیابی‌های میدانی اشاره می‌کند که در برخی منطقه‌ها، حضور زنان در این ارزیابی‌ها بسیار محدود بوده و در موردهای، با وجود مجوز حکومت فعلی، نهادهای انسان‌دوستانه به دلیل کم‌بود منابع و مشکل‌های لجستیکی نتوانسته‌ زنان را به منطقه‌های آسیب‌دیده اعزام کنند. در کنار این، زنان گزارش داده‌اند که انجام مسوولیت‌های روزمره‌‌ی‌شان پس از تشدید درگیری‌های حکومت فعلی و پاکستان دشوارتر شده است. پیش از این نیز محدودیت‌های گسترده بر کار، آموزش و حضور اجتماعی زنان در افغانستان اعمال شده بود؛ وضعیتی که با درگیری‌های اخیر به‌یژه در ولایت‌های شرقی، زندگی زنان و دختران را با چالش‌های گسترده روبرو کرده است. درگیری‌های پسین، پس از آن آغاز شد که پاکستان در ماه حوت سال گذشته‌ی خورشیدی، بخش‌های از ننگرهار و پکتیکا را بم‌باران کرد؛ رویدادی که با پاسخ «انتقام‌جویانه‌»ی نیروهای دولتی روبرو شد. درگیری بدون وقفه ادامه یافته و بر بنیاد آخرین آماری که از سوی حکومت فعلی منتشر شد، در حمله‌های پاکستان 761 غیرنظامی کشته و 626 نفر دیگر زخمی شده‌اند.

مارک کلی، سناتور دموکرات آمریکایی در تازه‌ترین مورد، حمله لفظی دونالد ترامپ، رییس‌ جمهور آمریکا، به پاپ لئو را «نفرت‌انگیز» خوانده و اعلام کرده است که جنگ او در ایران سبب کشته شدن کودکان شده است. مارک کلی امروز (دوشنبه، ۲۴ حمل/۱۳ اپریل) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود که حمله لفظی ترامپ به پاپ لئو را به شدت محکوم می‌کند. قابل ذکر است که ترامپ در شبکه اجتماعی خود پاپ لئو را به دلیل انتقاد از جنگ ترامپ علیه ایران و همچنین سیاست‌های مهاجرتی، مورد انتقاد قرار داده بود. سناتور آمریکایی در ادامه تاکید کرده است: «دونالد ترامپ در حال دست‌وپا زدن است. جنگ او در ایران باعث کشته و زخمی شدن اعضای نیروهای نظامی آمریکا و کشته شدن کودکان ایرانی شده است.» رییس‌ جمهور آمریکا پیش‌تر گفته بود که پاپ لئو در برابر «جرایم» ضعیف و در سیاست خارجی بسیار بد است. رییس سازمان اورژانس جمهوری اسلامی ایران با تشریح آخرین آمار تلفات جنگ اخیر، از مجروح شدن چهار هزار و ۹۹۳ زن و شهادت ۲۵۸ نفر از آنان خبر داد و اعلام کرد که ۲۲۱ نفر از شهدای این حوادث را افراد زیر ۱۸ سال تشکیل می‌دهند. جعفر میعادفر با اشاره به آمار مصدومان جنگ تحمیلی گفت: در مجموع ۲۱۱۵ نفر از مصدومان زیر ۱۸ سال هستند که از این تعداد، ۱۲۴ نفر کمتر از پنج سال و ۷۰ نفر کمتر از ۲ سال سن دارند.

صندوق امانی ویژه‌ی سازمان ملل متحد برای افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که توان‌مندسازی اقتصادی زنان یکی از مؤثرترین راه‌ها برای تقویت تاب‌آوری در افغانستان است. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۲۳ حمل) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که مداخله‌های کوچک‌مقیاس می‌تواند نقش مهمی در بهبود معیشت خانواده‌ها و توسعه جوامع ایفا کند. صندوق امانی ویژه‌ی ملل متحد در این پیام، داستان زنی به نام بی‌بی‌ نوریه را روایت کرده که پس از ازدست‌دادن همسرش، با حمایت این صندوق به پرورش پرندگان در خانه روی آورده و توانسته است برای خانواده‌اش منبع درآمدی ایجاد کند. در ادامه آمده است که پرورش پرندگان نه‌تنها به تأمین نیازهای غذایی خانواده‌ها کمک‌کننده است، بلکه زمینه درآمد پایدار را نیز فراهم می‌کند. صندوق امانی ویژه‌ی سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که از چنین ابتکارهایی در همکاری با شریک‌های خود حمایت می‌کند و این اقدام‌ها را بخشی از تلاش‌ها برای تقویت خوداتکایی خانواده‌ها در افغانستان می‌داند. این در حالی است که زنان افغانستان پس از حاکمیت دوباره‌ی حکومت سرپرست با محدودیت‌های گسترده در عرصه کار مواجه شده‌اند. کار زنان در بسیاری از بخش‌های رسمی ممنوع شده و شماری از آنان برای تأمین هزینه‌های زندگی ناگزیر به فعالیت در بخش‌های غیررسمی و کارهای خانگی و خصوصی روی آورده‌اند. در کنار این محدودیت‌ها، برخی نهادهای داخلی و بین‌المللی تلاش کرده‌اند از طریق برنامه‌های کوچک‌مقیاس و پروژه‌های حمایتی، زمینه ادامه‌ی کار و کسب درآمد برای زنان را فراهم کنند.

نشستی با عنوان «همبستگی زنان برای آموزش و حق تعیین سرنوشت در افغانستان» برای حمایت از زنان و دختران در شهر ویانا، پایتخت اتریش برگزار شده است. این نشست به مناسبت سی‌امین سالگرد فعالیت انجمن فرهنگی «AKIS» و بیست‌وششمین سالگرد انتشار مجله «بانو»، با حضور چهره‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهل افغانستان در تبعید در اروپا و آمریکا و نیز شماری از مقام‌های اتریشی برگزار شده است. در اعلامیه آمده است که هدف این همایش، جلب توجه به وضعیت زنان و دختران افغانستان پس از تحولات سیاسی اخیر، تقویت همبستگی میان شهروندان افغانستان در تبعید و نهادهای اروپایی، و ایجاد بستری برای گفتگو میان فعالان، کارشناسان و سیاست‌مداران عنوان شده است. برگزارکنندگان این نشست تاکید کرده‌اند: «در این چارچوب، دو کارگاه تخصصی درباره حمایت از آموزش دختران و ادغام زنان افغانستان در بازار کار دیاسپورا برگزار شد.» این نشست در حالی برگزار شده است که حکومت فعلی نزدیک به پنج سال است که دختران بالاتر از صنف ششم مکتب را از آموزش محروم کرده‌اند. حکومت فعلی پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است.‏ این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

ریچارد لیندسی، نماینده ویژه بریتانیا برای افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که این کشور در تلاش است تا دسترسی زنان، کودکان و افراد دارای معلولیت به خدمات سلامت و تغذیه در افغانستان بهبود یابد. آقای لیندسی به مناسب روز جهانی صحت با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود از نقش حیاتی شرکای خود در ارایه خدمات صحی در افغانستان قدردانی کرده است. وی در ادامه تاکید کرده است که به رهبری سازمان (ورلد ویژن افغانستان) با حمایت بریتانیا در حال فراهم کردن خدمات فراگیر و ایمن سلامت و تغذیه برای نیازمندترین گروه‌ها هستند. نماینده ویژه بریتانیا در بخشی از پیامش افزوده است که این تلاش‌ها با هدف افزایش دسترسی افراد آسیب‌پذیر به مراقبت‌های صحی و تغذیه‌ای در افغانستان انجام می‌شود. باید گفت که دسترسی به خدمات صحی در افغانستان در سال‌های اخیر به‌‌دلیل محدودکننده، محدود شده و بسیاری از افراد از جمله زنان با چالش‌های صحی زیادی روبرو هستند. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که با میزان بالای مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. کم‌بود امکانات صحی، دسترسی محدود به آموزش‌های تخصصی و فاصله‌ی زیاد روستاها تا مرکزهای درمانی، چالش‌های جدی در ارایه‌ی خدمات به مادران باردار ایجاد کرده است. در بسیاری از مناطق، زنان در خانه یا درمانگاه‌های کوچک زایمان می‌کنند و قابله‌ها اغلب با امکانات اندک و بدون دسترسی فوری به راهنمایی‌های تخصصی کار می‌کنند.