یونسکو یا سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد در افغانستان می‌گوید که تنها ۴۳ درصد کشورها، سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی را در نصاب آموزشی ملی خود گنجانده‌اند. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۳ عقرب) بر اهمیت فراگیری مهارت‌های سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی در عصر گسترش هوش مصنوعی و پلتفرم‌های دیجیتالی تاکید کرده است. این سازمان آموزشی از معلمان خواسته است تا با گنجاندن سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی در صنف‌های درسی، مهارت دانش‌آموزان را در دسترسی، ارزیابی و استفاده از اطلاعات تقویت کنند. یونسکو و یونیسف در گزارشی که ۳۰ میزان منتشر شد، اعلام کردند که ۵۳ درصد کودکان در سن آموزش ابتدایی در افغانستان به آموزش رسمی دسترسی ندارند. بر بنیاد این گزارش، بیش از ۲.۶ میلیون دختر نوجوان نیز از سال ۲۰۲۱ میلادی به این‌سو از آموزش متوسطه محروم شده‌اند. همچنان، ۹۳ درصد کودکان در پایان دوره ابتدایی نمی‌توانند یک متن ساده متناسب با سن خود را بخوانند و درک کنند. باید گفت که زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

نازنین ولی، پژوهشگر اهل افغانستان، موفق به دریافت جایزه ممتاز مکتب تجارت روم (Rome Business School) برای ادامه تحصیلات در رشته هوش مصنوعی شده است. خانم ولی این موفقیت علمی را به دختران و زنان افغانستان تقدیم کرده است. این پژوهشگر اهل افغانستان پیش از این نیز موفق به دریافت بورسیه تحصیلی کامل از سفارت ایالات متحده امریکا در افغانستان شده بود. نازنین ولی با استفاده از این فرصت، تحصیلات خود را در رشته روان‌شناسی در دانشگاه امریکایی آسیای مرکزی و بارد کالج ادامه داد و دیپلوم افتخاری دریافت کرد. او بر اهمیت دسترسی زنان و دختران به آموزش در افغانستان تاکید کرده است. وی افزوده است که آموزش و دسترسی به آن، یک حق اساسی برای زنان و دختران است. این پژوهشگر باور دارد که زنان افغانستان، با وجود تبعیض و موانع فراوان، از توانایی و استعداد بالایی برخوردارند و در صورت فراهم‌شدن فرصت‌های برابر، می‌توانند در عرصه‌های علمی و تکنالوژی دستاوردهای چشمگیری داشته باشند. در حالی نازنین ولی این جایزه را کسب می‌کند که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

منابع محلی از ولایت بدخشان می‌گویند که در پی واژگونی موتر مسافربری در مسیر ولسوالی کوف‌آب به یفتل در این ولایت، چهار تن جان باخته و هشت تن دیگر زخمی شدند. دست‌کم دو منبع به رسانه گوهرشاد گفته‌اند که این رویداد شام روز گذشته (شنبه، ۲ عقرب) رخ داده است. منبع در ادامه تاکید کرده است که همه‌ی سرنشینان موتر از باشندگان ولسوالی کوف‌آب و ولسوالی‌های پنج‌گانه‌ی درواز بوده ‌اند. به گفته‌ی منبع، زخمیان این رویداد برای دریافت خدمات صحی به مرکز بدخشان منتقل شده‌‌اند. مسوولان محلی در ولایت بدخشان تاکنون در این مورد اظهار نظر نکردند. با این وجود، هنوز علت دقیق وقوع این رویداد مشخص نیست. اما در اکثر موارد مشابه، بی‌احتیاطی رانندگان، از جمله سرعت زیاد و عدم رعایت قوانین ترافیکی از عوامل حوادث مرگ‌بار در شاهراه‌های کشور یاد می‌‎شود. رویدادهای ترافیکی در روزهای اخیر در ولایت‌های مختلف کشور افزایش یافته است. قابل ذکر است که حوادث ترافیکی سالانه در افغانستان جان صدها نفر را می‌گیرد و صدها زخمی ‏برجای می‌گذارد‎.

یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان می‌گوید که هر کودک حق دارد سالم رشد کند و از خطر ابتلا به پولیو (فلج کودکان) مصوون بماند. این نهاد به مناسبت روز جهانی پولیو بر مبارزه با فلج اطفال و حفاظت از کودکان در برابر این بیماری تاکید کرده است. یونیسف در ادامه تاکید کرده است:‌ «بیایید تعهد خود را برای مبارزه با این بیماری تجدید کنیم و آینده‌ای عاری از پولیو را برای کودکان‌مان تضمین کنیم.» پولیو یک بیماری ویروسی واگیر است که بیش‌تر کودکان زیر پنج سال را مبتلا می‌کند و می‌تواند سبب فلج دایمی شود. واکسیناسیون راه اصلی پیش‌گیری از این بیماری است و تطبیق کامل واکسین پولیو برای محافظت از کودکان اهمیت دارد. قابل ذکر است که از آغاز سال روان میلادی تا اکنون، ۴۲ مورد فلج کودکان در افغانستان ثبت شده است؛ رقمی که در‌ سال‌ گذشته ۲۵ مورد بود. از آغاز سال جاری میلادی تا اکنون، ۷۶ نمونه محیطی مثبت ویروس پولیو در افغانستان و ۱۲۹ نمونه محیطی مثبت در پاکستان شناسایی شده است. نمونه‌های محیطی مثبت نشان‌دهنده گردش ویروس در جامعه هستند، حتی اگر همه افراد آلوده دچار بیماری نشوند. همچنین در سال گذشته میلادی در مجموع ۵۲ مورد مثبت پولیو گزارش شده بود که ۲۱ مورد آن مربوط به افغانستان و ۳۱ مورد مربوط به پاکستان بود. سازمان‌های بین‌المللی گزارش دادند که محدودیت‌ها بر اجرای کارزارهای واکسیناسیون یکی از عوامل مهم افزایش خطر شیوع پولیو در افغانستان است.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ سازمان ملل متحد در افغانستان مدعی شده است که به‌دلیل مداخله و محدودیت‌ها، دسترسی زنان و دختران به خدمات در غرب کشور با چالش مواجه شده است. این سازمان در گزارشی درباره‌ی وضعیت کمک‌رسانی نشر کرده، آمده است که حدود ۹۰ درصد سازمان‌های کمک‌رسان که در یک نظرسنجی در ماه سپتامبر شرکت کردند، از وجود مشکلات در دسترسی زنان و دختران به خدمات در منطقه‌ی غرب خبر دادند. در گزارش آمده است که محدودیت‌های جدید از اول مارچ اعمال شده‌اند، باعث بسته‌شدن، تعلیق، کاهش دامنه‌ی فعالیت یا جلوگیری از آغاز ۲۶ پروژه از مجموع ۱۳۹ پروژه‌ی مورد بررسی شده‌اند؛ رقمی که معادل ۱۹ درصد کل پروژه‌های مورد بررسی است. در گزارش اوچا آمده است که حدود نیمی از رویدادهای مرتبط دسترسی به کمک‌ها، از غرب افغانستان گزارش شده است. اوچا تاکید کرد که محیط دسترسی بشردوستانه همچنان عمدتا تحت تأثیر مداخله‌ها و محدودیت‌ها بر مشارکت زنان در عملیات بشردوستانه قرار دارد. براساس این گزارش، شرکای بشردوستانه در ماه سپتامبر در مجموع ۳۰ رویداد مرتبط با دسترسی را در سراسر افغانستان گزارش کردند که در مقایسه با ماه آگست، ۲۷ درصد کاهش را نشان می‌دهد. بااین‌حال و به‌گفته‌ی اوچا، کاهش شمار رویدادهای گزارش‌شده لزوما به معنای بهبود وضعیت دسترسی بشردوستانه نیست؛ زیرا گزارش‌نشدن برخی رویدادها همچنان یک چالش به شمار می‌رود. دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ سازمان ملل متحد در افغانستان افزوده است که از میان ۳۰ رویداد گزارش‌شده، مداخله در اجرای فعالیت‌های بشردوستانه با ۱۸ مورد، همچنان مهم‌ترین مانع دسترسی بود. اوچا گفته است که وخامت وضعیت، دسترسی در منطقه‌ی غرب ناشی از مداخله‌ی مقام‌های حاکم، به‌ویژه محدودیت‌های مرتبط با جنسیت است.

تاج‌الدین اویوالی، نماینده یونیسف یا صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در افغانستان، در تازه‌ترین مورد از تشدید بحران آب در کشور هشدار داده است. آقای اویوالی امروز (شنبه، ۲ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که تغییرات اقلیمی، افزایش تقاضا، کمبود بودجه و زیرساخت‌ها، برداشت بیش از حد از منابع آب و مدیریت ناکارآمد این منابع، از عوامل تشدید این بحران هستند. وی در ادامه تاکید کرده است که کودکان و جوامع در افغانستان از پیامدهای بحران آب آسیب می‌بینند. همچنین او از کشورهای عضو، کمک‌کنند‌گان و نهادهای مالی بین‌المللی که در نشست توجیهی یونیسف درباره بحران آب افغانستان شرکت کرده‌اند، سپاس‌گزاری کرده است. گزارش‌های یونیسف و دیگر نهادهای سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که خشکسالی، کاهش منابع آبی، تغییرات اقلیمی و ضعف زیرساخت‌های آبرسانی، دسترسی مردم افغانستان به آب آشامیدنی سالم را دشوارتر کرده است. در گزارش آمده است که این بحران افزون بر زندگی روزمره و کشاورزی، سلامت، تغذیه و آموزش کودکان را نیز تهدید می‌کند. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد که در ماه جون منتشر شد، بیش از نیمی از جمعیت افغانستان با خشکسالی و کمبود آب روبه‌رو هستند. کاهش درازمدت بارندگی، به‌ویژه در مناطق کشاورزی، به محصولات زراعتی آسیب زده و درآمد خانواده‌هایی را که به کشاورزی وابسته‌اند، کاهش داده است. سازمان ملل متحد گفته بود که خشکسالی سال ۲۰۲۵ ولایت‌های شمالی، شمال‌غربی و شمال‌شرقی افغانستان را تحت تأثیر قرار داده و به زمین‌های کشاورزی، چراگاه‌ها و منابع آب زیرزمینی آسیب رسانده است. کاهش محصولات زراعتی و کمبود آب و علوفه برای دام‌ها نیز مشکلات اقتصادی خانواده‌های وابسته به کشاورزی و دامداری را افزایش داده است. بحران آب در سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی در افغانستان تبدیل شده و دست‌رسی مردم به منابع آب را دشوارتر کرده است.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد می‌گوید که هیچ دین و فرهنگی، تبعیض، آزار و اذیت یا محروم‌ کردن زنان و دختران از آموزش و حضور در زندگی عمومی را توجیه نمی‌کند. آقای فایق امروز (شنبه، ۲ عقرب) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس به‌مناسبت «روز ملل متحد» و هشتادویکمین سالروز تأسیس سازمان ملل متحد نوشته است که از استفاده ابزاری از تفسیرهای دینی برای توجیه تبعیض نظام‌مند علیه زنان و دختران، از جمله محرومیت آنان از آموزش، اشتغال و حضور در زندگی عمومی، نگران‌کننده است. وی در ادامه تاکید کرده است: «سیاست‌های تبعیض‌آمیز نباید با اسلام یا فرهنگ افغانستان یکسان دانسته شود. انکار حقوق اساسی مردم، در تضاد آشکار با اصول اسلامی قرار دارد.» سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل افزوده است که آزادی دین و اندیشه در افغانستان با محدودیت‌های جدی و فزاینده روبرو است. همچنین وی در بخشی از پیامش افزوده است که جامعه شیعه و هزاره‌ و اسماعیلیان افغانستان همچنان با تبعیض، محدودیت در انجام مناسک دینی و تهدیدهای امنیتی مواجه‌ هستند. او افزوده است: «حکومت سرپرست با وضع محدودیت بر مراسم مذهبی، مداخله در امور نهادهای دینی و تحمیل عقیده خود بر دیگران، تنوع دیرینه دینی و فرهنگی افغانستان را تضعیف کرده‌اند.» وی تصریح کرد دکه سازمان ملل متحد در دوره‌های توسعه، آواره‌گی و بحران نیز در کنار مردم افغانستان بوده است. فایق تاکید کرده است که تقویت این همکاری‌ها و تلاش برای ایجاد افغانستانی صلح‌آمیز و فراگیر، از اولویت‌های سازمان ملل متحد است. او همچنان بر پای‌بندی افغانستان به تعهدات بین‌المللی و برقراری روابط صلح‌آمیز با کشورهای همسایه تاکید کرده است. این در حالی است که از پنج سال به این طرف، زنان و دختران در افغانستان با محدودیت‌های گسترده آموزشی، تحصیلی و شغلی روبرو شده‌اند و از بسیاری از حقوق و فرصت‌های اجتماعی محروم شده‌اند.

رباب فاطمه، رییس دفتر یوناما یا هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان در نخستین پیام رسمی خود از کابل گفت که ظرفیت و آرزوهای مردم افغانستان بزرگ‌تر از چالش‌های پیش روی این کشور است. رباب فاطمه هفته‌ی گذشته وارد کابل شد و امروز (شنبه، ۲ عقرب) پیام تصویری را به‌مناسبت «روز ملل متحد» و هشتادویکمین سالروز تأسیس سازمان ملل متحد، منتشر کرده و چالش‌های پیش روی افغانستان چشم‌گیر عنوان کرد. وی در ادامه تاکید کرد که سازمان ملل متحد به حمایت از مردم افغانستان متعهد است و برای حفظ کرامت انسانی، فراهم‌سازی فرصت‌های بهتر و بهبود زندگی همه‌ی شهروندان افغانستان تلاش می‌کند. رباب فاطمه افزوده است که مسوولیت‌هایش در افغانستان را با احترام عمیق به مردم و فرهنگ این کشور پذیرفته و متعهد است که به سخنان مردم گوش دهد و با مردم تعامل داشته باشد. رییس یوناما اطمینان داده است که ملل متحد همچنان «شریک متعهد» باقی خواهد ماند تا مردم افغانستان آینده‌ی خود را رقم بزنند. او تصریح کرد که آینده افغانستان به مردم این کشور تعلق دارد و ملل متحد همچنان شریکی متعهد باقی خواهد ماند تا مردم افغانستان آینده خود را رقم بزنند. افغانستان در سال ۱۹۴۶، یک سال پس از تأسیس ملل متحد به این سازمان پیوست. آنتونیو گوترش، دبیرکل ملل متحد با نشر پیامی به‌مناسبت هشتادویکمین سالروز تأسیس این سازمان گفته است که جهان امروز، بیش از هر زمان دیگری، به سازمان ملل متحد نیاز دارد. وی با تاکید بر اصول اساسی سازمان ملل متحد گفته است که برای تحقق آرمان‌های مشترک، کشورها گفت‌وگو را به‌ جای تفرقه، همکاری را به‌ جای تقابل و همبستگی را به‌ جای ترس، انتخاب و تقویت کنند.

زرقا یفتلی، فعال حقوق زنان و آموزش دختران، برنده نخستین دور جایزه «یک آینده ممکن» موسسه «نیشن سول» در بخش حمایت و پشتیبانی شده است. موسسه نیشن سول با نشر اعلامیه‌ای گفته است که برند‌گان این جایزه از طریق یک فرآیند گزینشی که توسط مشاوران و مربیان متخصص با مشارکت‌های شخصی غنی در تاثیرگذاری اجتماعی، تهیه و تایید شده است، معرفی و تایید شدند. در اعلامیه آمده است که در این دور جایزه «یک آینده ممکن» از ۱۲ تن در ۱۰ بخش به خاطر مشارکت‌شان در رهبری، خلاقیت، حمایت و تاثیر اجتماعی تقدیر شده است. همچنین زرقا یفتلی گفته است که این افتخار ادای احترامی به شجاعت و تاب‌آوری زنان و دختران افغانستان است که با وجود چالش‌های عمیق، همچنان به حمایت از حقوق، کرامت، آزادی و آموزش خود ادامه می‌دهند. خانم یفتلی این جایزه را به زنان  و دختران افغانستان تقدیم کرده است. او تاکید کرد که زنان و دختران افغانستان الهام‌بخش تعهد مداومش به عدالت، برابری و آینده‌ای است که در آن هر زن و دختری بتواند یاد بگیرد، رشد کند و زند‌گی خود را شکل بدهد. در حالی این فعال حقوق زنان برنده جایزه یک آینده ممکن می‌شود که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

مسوولان محلی از ولایت فاریاب می‌گویند که در پی واژگونی یک موتر حامل مهمانان محفل عروسی در ولایت فاریاب، ۲۴ زن و کودک زخمی شدند. عبدالله مرادی، سخنگوی فرماندهی پولیس فاریاب می‌گوید این حادثه روز (جمعه، اول عقرب) در منطقه‌ی «کته‌ریش» از مربوطات ولسوالی خیبر رخ داده است. او تاکید کرد که در این حادثه، یک موتر نوع «فلان‌کوچ» از جاده منحرف و واژگون شده است که در نتیجه، ۲۴ زن و کودک زخمی شدند. وی افزوده است که این رویداد تلفات جانی در پی نداشته است و تمامی زخمیان برای تداوی به شفاخانه‌ ولایتی فاریاب منتقل شده‌اند. به گفته‌ی عبدالله مرادی، سرنشینان این موتر به سوی روستای «ایستال» ولسوالی خیبر به سمت یک محفل عروسی در حرکت بوده‌اند. مرادی علت وقوع این حادثه را خرابی جاده و بی‌احتیاطی راننده عنوان کرده است. همزمان یک حادثه‌ی ترافیکی دیگر در مرکز ولایت غزنی رخ داده و نُه زخمی بر جای گذاشته است. علت وقوع این رویداد نیز بی‌احتیاطی رانندگان گفته شده است.