نمایندگی «داکتران بدون مرز» در افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که یک مادر ۲۸ ساله در بلخ نوزادان پنج‌گانگی به دنیا آورده است. داکتران بدون مرز امروز (دوشنبه، ۲۹ سرطان) با نشر اعلامیه‌ای گفته است که این نوزادان در شفاخانه ابوعلی سینا در شهر مزار شریف به دنیا آمده‌اند. سازمان داکتران بدون مرز در ادامه تاکید کرده است که این نوزادان هشت روز قبل به دنیا آمده بودند و تا هنوز در بخش مراقبت‌های ویژه نگهداری می‌شوند. مادر این نوزادان نفیسه ۲۸ ساله است. نفیسه می‌گوید نوزادانش در روزهای نخست نمی‌توانستند شیر بخورند و یکی از آنان به‌شدت بیمار شده بود. نفیسه نگران از دست دادن یکی از نوزادان خود بود که داکتران خبر دادند کل پنج نوزاد علایمی چون استفراغ پیدا کرده و دچار زردی شده‌اند. اما بخش مراقبت ویژه‌ نوزادان شفاخانه توانست با مراقبت دوامدار و درمان تخصصی، وضعیت نوزادان را کنترل کند و اکنون حال آنان «رو به بهبود» است. تولدهای چندگانگی اگرچه رویداد نادری نیست ولی طی چهار سال اخیر دست‌کم پنج مورد تولد پنج‌گانگی و چهارگانگی در افغانستان خبرساز شده است.

سازمان ملل متحد در تازه‌تزین مورد اعلام کرده است که با حمایت از آموزش مهارت‌های زندگی و ایجاد فرصت‌های درآمدزایی برای زنان، صدها نفر در افغانستان توانسته‌ آینده‌ی بهتری برای خود و خانواده‌های‌شان بسازند. این سازمان با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که شکوفایی زنان و دختران، به شکوفایی خانواده‌ها و جوامع نیز می‌انجامد. این سازمان در ادامه تاکید کرده است که برنامه‌های آموزش مهارت‌های زندگی و ایجاد فرصت‌های درآمدزایی، با حمایت بخش زنان سازمان ملل متحد، به صدها نفر کمک کرده تا معیشت خود را بهبود بخشند و آینده‌ی روشن‌تری برای خود رقم بزنند. همچنین سازمان ملل متحد افزوده است که در سراسر افغانستان در کنار جوامع محلی ایستاده و برای تقویت تاب‌آوری و گسترش فرصت‌های معیشتی به هم‌کاری خود ادامه می‌دهد. قابل ذکر است که زنان و دختران در افغانستان در سال‌های اخیر با محدودیت‌های گسترده در زمینه آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی روبرو بوده‌اند. نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد بارها تاکید کرده‌ که سرمایه‌گذاری بر توان‌مندسازی زنان، نه‌تنها به بهبود وضعیت اقتصادی خانواده‌ها کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری و توسعه‌ی پایدار جوامع دارد. قابل ذکر است که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

اتحادیه اروپا اعلام کرد که افغانستان یکی از بالاترین میزان‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد و ارائه خدمات صحی مناسب برای مادران و نوزادان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این اتحادیه با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که به‌گونه مشترک با صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) از یک مرکز مراقبت‌های زایمان تحت مدیریت قابله‌ها در ولایت لوگر بازدید کرده است. اتحادیه اروپا در ادامه تاکید کرد که این مرکز با حمایت مالی این اتحادیه فعالیت می‌کند و قابله‌های آموزش‌دیده در آن خدمات مصون را برای مادران و نوزادان ارایه می‌کنند. در ادامه آمده است که ارائه خدمات و مراقبت‌های صحی پیش از زایمان و هنگام تولد، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان کمک کند. نهادهای صحی بین‌المللی بارها نسبت به وضعیت سلامت مادران و کودکان در افغانستان ابراز نگرانی کرده و بر نیاز به گسترش خدمات صحی در این بخش تاکید کرده‌اند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که برای ۴۰۰ زن باردار و شیرده آسیب‌پذیر در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، کمک نقدی توزیع کرده است. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ امروز (یک‌شنبه، ۲۸ سنبله) در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که این کمک‌ها با همکاری جمعیت هلال‌احمر افغانستان به زنان آسیب‌پذیر توزیع شده است. این نهاد در ادامه تاکید کرد که زنان باردار و شیرده با استفاده از این کمک‌های نقدی می‌توانند نیازهای فوری خود را برطرف کرده و وضعیت تغذیه‌ی خود و کودکان‌شان را بهبود بخشند. کمیته‌ی بین‌المللی صلیب سرخ، تاکید کرده که در شرایط دشوار، به حمایت و همکاری با مادران در افغانستان ادامه می‌دهد. این نهاد پیش از این نیز، برای شماری از زنان نیازمند در ولایت‌های مختلف افغانستان، کمک‌های نقدی و دیگر حمایت‌های بشردوستانه ارائه کرده است. این کمک‌ها در حالی ارائه می‌شود که نهادهای حقوق‌بشری و امدادرسان درباره‌ی گسترش بحران بشری در افغانستان هشدار داده‌اند. دیدبان حقوق بشر، پیشتر گفته بود که میلیون‌ها نفر در افغانستان با خطر گرسنگی روبرو هستند و کاهش کمک‌های خارجی، وضعیت آسیب‌پذیرترین گروه‌ها، به‌ویژه زنان و کودکان، را دشوارتر کرده است. همچنین این نهاد گفته بود که محدودیت‌های حکومت سرپرست بر کار زنان در نهادهای امدادی و رفت‌وآمد آنان، دست‌رسی زنان به کمک‌های انسان‌دوستانه را با چالش‌های جدی روبرو کرده است.

برنامه‌ توسعه‌ای سازمان ملل متحد اعلام کرد که با افزایش بیش از ۱۰ برابری آمار کسب‌وکار زنان اکنون بیش از ۱۰ هزار زن در افغانستان جواز کسب‌وکار دارند. این سازمان امروز با نشر گزارشی گفته است که پیش از ۲۰۲۱ میلادی تنها ۶۰۰ تا هزار زن جواز کسب‌وکار داشت، اما اکنون بیش از ۱۰ هزار زن جواز کسب دارند. گزارش آمده است که نزدیک به ۱۲۰ هزار زن بدون جواز رسمی در حال فعالیت اقتصادی هستند. با این حال، این نهاد ملل متحد افزوده است که تا ۲۰۲۴ میلادی کم‌تر از هفت درصد زنان افغانستان شاغل بوده‌اند. برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که افزایش شمار کسب‌وکارهای تحت مدیریت زنان به این معنا نیست که فرصت‌ها برای آن‌ها بیش‌تر شده است؛ بلکه این وضعیت نشان می‌دهد که پس از بسته‌شدن دیگر مسیرهای اشتغال، کسب‌وکارها تنها راه باقی‌مانده برای زنان است. این نهاد تاکید کرد: «زنانی که آرزو داشتند مهندس یا وکیل شوند، امروز به قالین‌بافی یا تولید صابون روی آورده‌اند؛ اما در این بخش نیز با محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت سفرهای طولانی، محدودیت در تعامل با مشتریان، تأمین‌کنندگان یا کارمندان بانک بدون هم‌راهی محرم روبرو هستند.» برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که با تعطیلی اجباری سالن‌های زیبایی معیشت نزدیک به ۶۰ هزار زن از بین رفته است. این نهاد افزوده است که کم‌تر از هفت درصد زنان افغانستان به حساب بانکی دسترسی دارند؛ به همین دلیل بیش‌تر آن‌ها ناچارند برای تأمین مالی به شبکه‌های غیررسمی پول نقد، پس‌اندازهای خانوادگی یا کمک‌های بین‌المللی متکی هستند. برنامه توسعه‌ای ملل متحد، گفته است که در سال‌های اخیر از بیش از ۹۰ هزار کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط از طریق اعطای کمک‌های مالی، تجهیزات و خدمات توسعه‌ی کسب‌وکارها حمایت کرده است.

فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید همزمان با روز جهانی نلسون ماندلا، به ادامه‌ی نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه محرومیت زنان و دختران از آموزش و دیگر حقوق اساسی آنان هشدار داده است. این فدراسیون از جامعه‌ی جهانی خواسته است که برای حمایت از افراد در معرض خطر و جلوگیری از اخراج اجباری پناه‌جویان افغانستانی، اقدام‌ عملی و فوری انجام دهد. فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید با تاکید بر ارزش‌های عدالت، آزادی، برابری و کرامت انسانی اعلام کرد که زنان و دختران در افغانستان همچنان از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق آموزش و مشارکت در جامعه، محروم هستند و این وضعیت نیازمند واکنش جدی جامعه‌ی جهانی است. این فدراسیون فشارها بر خبرنگاران، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر در افغانستان را نگران‌کننده توصیف شده است. این فدراسیون، نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت هزاران پناه‌جوی افغانستانی، از جمله مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، نیروهای امنیتی پیشین، قضایان، دادستان‌ها و هنرمندان، به‌ویژه پناه‌جویان ساکن پاکستان، ابراز کرده است. به گفته‌ی این نهاد، این افراد با خطر اخراج و بازگردانده‌شدن به شرایط ناامن افغانستان روبه‌رو استند. فدراسیون بین‌المللی مدافعان حقوق بشر در تبعید از جامعه‌ی جهانی، سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، سازمان بین‌المللی مهاجرت و دیگر نهادهای حقوق‌بشری خواسته با جلوگیری از اخراج پناه‌جویان افغانستانی، رعایت اصل ممنوعیت بازگرداندن اجباری افراد به محل ناامن و ایجاد راه‌کارهای امن و پایدار، از افراد در معرض خطر حمایت کنند. هجدهم جولای، سال‌روز تولد نلسون ماندلا، رهبر مبارزه با نظام تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی، از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی نلسون ماندلا نام‌گذاری شده است. این مناسبت به هدف ترویج عدالت، آزادی، برابری و کرامت انسانی گرامی داشته می‌شود و هر سال نهادهای حقوق‌بشری از آن برای جلب توجه به وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف، از جمله افغانستان، استفاده می‌کنند.

شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت از افزایش بیماری‌های فصلی در افغانستان خبر داد و گفته است که از آغاز سال جاری میلادی تا اکنون ۶۴۴ هزار کودک زیر پنج سال به این بیماری‌ها مبتلا شدند. آقای شرافت دسترسی محدود زلزله‌‌زدگان و سیلاب‌زدگان به غذا و آب آشامیدنی پاک را از عوامل اصلی افزایش این بیماری‌ها دانست. او تاکید کرد که با گرم‌ شدن هوا در افغانستان شمار مبتلایان بیماری‌های فصلی در کشور بیشتر شده است. شرافت زمان افزوده است که روزانه شمار زیادی از بیماران به شفاخانه‌ها مراجعه می‌کنند. همچنین پزشک یک شفاخانه‌ در کابل به تلویزیون ملی گفته است که روزانه حدود ۲۰۰ کودک برای درمان بیماری‌های فصلی به این مرکز درمانی منتقل می‌شوند. محمد عارف حسن‌زی، پزشک در شفاخانه اندرا گاندی کابل گفت کودکان مبتلا با درجات خفیف، متوسط و شدید بیماری به این شفاخانه مراجعه می‌کنند و خدمات درمانی لازم برای همه آنان ارائه می‌شود. این پزشک از خانواده‌ها خواست آب پاک و غذای سالم صرف کنند. همزمان سازمان بهداشت جهانی نسبت به افزایش دمای حرارت در افغانستان هشدار داده و به خانواده‌ها توصیه کرده است تا از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنند، در سایه بمانند، با آب سرد حمام کنند و به‌طور دایم آب بنوشند.

منابع محلی از ولایت نیمروز می‌گویند که ۱۹ نفر از شهروندان کشور در تلاش برای سفر قاچاقی به ایران، در دشت «مارگو» این ولایت ناپدیده شده‎اند. دست‌کم دو منبع گفته‌اند که نیروهای دولتی از روز گذشته (شنبه، ۲۷ سرطان) با چرخبال در جست‎وجوی این افراد برآمده‎‌اند، اما تا اکنون تنها اجساد پنج نفر را از میان ریگزارها پیدا کرده‌‎اند. منابع می‌گویند که جستجو برای یافتن اجساد ۱۴ نفر دیگر همچنان ادامه دارد. در ادامه آمده است که این افراد اواسط هفته‌ی گذشته از این مسیر به سمت ایران حرکت کرده بودند، اما نتوانستند به مقصد برسند و از مرز عبور کنند و دشت وسیع مارگو، ناپدید شدند. تا اکنون هویت این افراد و اینکه‎ باشندگان کدام ولایت افغانستان بوده‎اند، مشخص نشده است. همچنین در تصاویری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، دیده می‎‌شود که اجساد این افراد در میان ریگزارها افتاده و برخی اجساد را ریگ پوشانده است. گفته می‌شود که این گروه از جوانان که شمار شان به ۱۹ تن می‌رسید تلاش داشتند از طریق دشت‌های هلمند و نیمروز قاچاقی به ایران بروند مگر مسیر را گم کرده و به علت گرمی هوا و تشنگی، شماری از آنان جان باخته و شماری هم ناپدید شده اند. پیش از این نیز موارد متعددی از مرگ شهروندان افغانستان در تلاش برای سفر قاچاقی به ایران گزارش شده است. قابل ذکر است که افزایش بیکاری و فقر و توقف روند صدور قانونی ویزای ایران برای شهروندان عادی افغانستان، از عوامل اصلی سفر قاچاقی شهروندان کشور به ایران گفته می‌‎شود.

سازمان ورلد ویژن World Vision در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که با پشتیبانی بخش‌های بهداشت، معیشت و آب در افغانستان، به بهبود رفاه و سلامت کودکان تلاش می‌کند. این نهاد امروز (شنبه، ۲۷ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری فیسبوک خود نوشته است که ژان باتیست کاماته، رییس عملیات میدانی این نهاد نیز اخیرا با النور مونبیو، رهبر منطقه‌ای خاورمیانه و اروپای شرقی، به افغانستان سفر کرده و از کارکردهای این نهاد دیدن کرده است. ورلد ویژن در ادامه تاکید کرده است که پس از ۲۵ سال فعالیت در افغانستان، همچنان به ایجاد تغییرات پایدار در زندگی کودکان و خانواده‌ها در افغانستان متعهد است. بر بنیاد نگرانی نهادهای بین‌المللی به ویژه سازمان ملل متحد، افغانستان در حال حاضر یکی از شدیدترین بحران‌های انسان‌دوستانه در سطح جهان را تجربه می‌کند. این نهاد افزوده است که بیش از نیمی از جمعیت افغانستان، به کمک‌های انسان‌دوستانه نیاز دارند و نزدیک به پنج میلیون کودک زیر پنج سال و زن شیرده و باردار، از سوءتغذیه‌ی شدید رنج می‌برند. قابل ذکر است که میزان مرگ‌ومیر مادران در این کشور ۵۲۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده است. این در حالی است که نظام بهداشت افغانستان از دهه‌ها به این‌سو با چالش‌های گسترده از جمله کم‌بود مرکزهای درمانی، پزشکان متخصص و دارو روبرو است. در بسیاری از ولایت‌های دوردست این کشور هنوز هم مرکزهای درمانی وجود ندارد.