شماری پناه‌جوی افغانستان از جمله زنان دارای پرونده‌های پی‌۱ و پی۲، در یک گردهمایی مسالمت‌آمیز در شهر پیشاور پاکستان نسبت به خطر اخراج اجباری هشدار داده و خواستار اقدام فوری برای جلوگیری از بازگرداندن‌شان به افغانستان زیر کنترل شدند. شرکت‌کنندگان، با نشر اعلامیه‌ای گفته‌اند که بازگشت به افغانستان برای بسیاری از زنان و دختران به معنای مواجهه با تهدیدهای جدی امنیتی، محدودیت‌های گسترده و از دست‌دادن حقوق اساسی است. معترضان با اشاره به مهلت تعیین‌شده از سوی دولت پاکستان برای اخراج پناهندگان اهل افغانستان در ۱۰ جولای ۲۰۲۶ میلادی، خواستار توقف فوری این روند شدند. آنان تاکید کردند که اخراج اجباری، جان بسیاری از زنان، کودکان و دیگر اعضای خانواده‌های دارای پرونده‌های مهاجرتی را در معرض خطر قرار می‌دهد. پناه‌جویان از دولت ایالات متحده، کنگره آمریکا و وزارت امور خارجه این کشور خواستند با همکاری دولت پاکستان، روند اخراج پناه‌جویان افغانستان را متوقف کرده و رسیدگی به پرونده‌های پی‌۱ و پی۲ را از سر گرفته و تسریع کنند. زنان معترض می‌گویند که سال‌ها انتظار و بلاتکلیفی آنان را در شرایط دشواری قرار داده و بازگشت به افغانستان برای‌شان امن نیست. همچنین برگزارکنندگان از نهادهای مدافع حقوق بشر، حامیان و شخصیت‌های حامی پناه‌جویان خواسته‌اند که بر توقف روند اخراج‌شان به افغانستان با کشور میزبان گفتگو کنند. این در حالی است که پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت در ۲۰۲۱ میلادی، صدها شهروند افغانستان، از جمله زنان، فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، قاضیان، دادستان‌ها، نیروهای امنیتی پیشین، فعالان جامعه مدنی و دیگر افرادی که در معرض تهدید قرار داشتند، ناچار به ترک این کشور شدند. بخش بزرگی از این افراد به کشورهای همسایه، از جمله پاکستان و ایران، پناه بردند و بسیاری از آنان همچنان در انتظار تکمیل روند بررسی پرونده‌های اسکان مجدد و انتقال به کشورهای امن، به سر می‌برند.

صندوق امانی ویژه‌ی سازمان ملل متحد برای افغانستان در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در ۲۰۲۵ میلادی، از میان بیش از ۳۷ هزار فرد زیر پوشش برنامه‌های مبارزه با اعتیاد، ۱۳.۷ هزار نفر زنان بوده‌ که از خدمات درمان، توان‌بخشی و حمایت‌های روانی و معیشتی بهره‌مند شده‌اند. این سازمان امروز (یک‌شنبه، ۱۴ سرطان) در گزارشی نوشته که پروژه‌های مشترک این نهاد در سال گذشته‌ی میلادی به بیش از ۳۷ هزار نفر خدمات درمانی و بازتوانی اعتیاد ارائه کرده است. در گزارش آمده است که در این میان، ۱۳.۷ هزار زن از خدمات مرتبط با درمان اعتیاد، توان‌بخشی، حمایت‌های روانی-اجتماعی، پیش‌گیری، ادغام مجدد و حمایت‌های معیشتی بهره‌مند شده‌اند. صندوق امانی ویژه‌ی سازمان ملل متحد تاکید کرد که این برنامه‌ها به هدف کمک به افراد و خانواده‌ها برای بازسازی زندگی و کاهش آسیب‌های ناشی از وابستگی به مواد مخدر اجرا شده است. در ادامه آمده است که افغانستان همچنان با چالش گسترده اعتیاد مواجه است و نهادهای بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد در تلاش‌ اند با اجرای برنامه‌های درمانی و حمایتی، روند بهبود و ادغام مجدد افراد مبتلا به اعتیاد را در جامعه تقویت کنند. در افغانستان، بسیاری از زنان به خدمات درمانی به‌ویژه در زمینه ترک اعتیاد دسترسی کافی ندارند. محدودیت‌های اجتماعی، انگ و تبعیض علیه زنان، همراه با ضعف نظام بهداشت و کم‌بود مرکزهای تخصصی، باعث شده که شمار زیادی از زنان مبتلا به اعتیاد از دریافت کمک‌های لازم محروم بمانند یا دیرهنگام به خدمات درمانی مراجعه کنند.

اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه‌ی سازمان ملل متحد به هدف قرار گرفتن غیرنظامیان توسط پاکستان واکنش نشان داده و می‌گوید که غیرنظامیان هرگز نباید هزینه‌ی درگیری را بپردازند. اوچا امروز (یک‌شنبه، ۱۴ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که خشونت‌ها زندگی‌ را مختل می‌کند. نمایندگی اوچا در افغانستان نوشته است: «خشونت‌ها چیزی بیش از خانه‌ها و زیرساخت‌ها را ویران می‌کنند. خشونت‌ها زندگی‌ها را مختل و ترس را تشدید می‌کنند و به سلامت روان جامعه، به‌ویژه برای کودکان، آسیب می‌زند.» در اعلامیه آمده است که غیرنظامیان هرگز نباید هزینه‌ی درگیری را بپردازند. آنان باید همیشه مطابق با قوانین بین‌المللی بشردوستانه محافظت شوند. یکی از آسیب‌دیدگان درگیری‌های اخیر حکومت سرپرست و پاکستان در ولسوالی اسپیره ولایت خوست به اوچا گفته است: «از زمان حملات هوایی، ما نتوانسته‌ایم با آرامش بخوابیم. هر صدای بلندی ما را از تکرار آن می‌ترساند. فرزندان ما هر زمان که صدای هواپیما را بالای سر خود می‌شنوند، می‌ترسند.» قابل ذکر است که حدود یک ماه قبل (۱۹ جوزا) در روستای منه از مربوطات ولسوالی اسپیره ولایت خوست خانه‌ی مسکونی یک فرد ملکی به‌نام «ببری» ساعت ۱۲:۲۰ دقیقه‌ی شب هدف بمباران جنگنده‌های هوایی پاکستان قرار گرفت که در پی آن نُه نفر کشته و ۱۰ نفر دیگر زخمی شدند. مستغفر گربز، سخنگوی والی خوست در آن زمان گفت که در این حمله نُه نفر، شامل یک زن، یک مرد و هشت کودک هفت تا ۱۰ ساله کشته شده‌اند. دفتر یوناما یا هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان تایید کرده بود که در آخرین حملات پاکستان بر پکتیا، پکتیکا و کنر نیز ۲۸ فرد ملکی کشته و ۴۹ نفر دیگر که همه غیرنظامی بودند زخمی شده‌اند.

در حالی که از ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف ششم برای دختران نزدیک به پنج سال می‌گذرد، دیدبان حقوق افغانستان بار دیگر خواستار بازگشایی مکتب‌ به روی همه تمام دختران و زنان در افغانستان شد. این نهاد به نقل از یک دختر بازمانده از آموزش در حساب کاربری ایکس خود نوشته است: «من هنوز با امید به فردا نگاه می‌کنم. شاید دروازه‌ها‌ امروز بسته باشند؛ اما رؤیاها متوقف نمی‌شوند.» دیدبان حقوق افغانستان پیش از این نیز به شکل دوام‌دار خواستار فراهم‌شدن فرصت بازگشت همه دختران به صنف‌های درسی شده است. حکومت سرپرست پس از بازگشت به قدرت در تابستان ۱۴۰۰، آموزش بالاتر از صنف ششم را برای دختران ممنوع کردند و هنوز روشن نیست که چه زمانی دختران می‌توانند به مکتب بازگردند. باید گفت که حکومت پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

برنامه‌ توسعه‌ای سازمان ملل متحد در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که اتحادیه‌ی اروپا به توان‌مندسازی اقتصادی زنان در بدخشان و دسترسی آن‌ها به خدمات مالی کمک می‌کند. این نهاد امروز (شنبه، ۱۳ سرطان) با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود نوشته است، طرح‌هایی که از سوی اتحادیه‌ی اروپا برای پشتیبانی از زنان تمویل می‌شود، بر تقویت امنیت غذایی، کشاورزی مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی و توسعه‌ی کسب‌وکارهای محلی تمرکز دارند. برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد در ادامه تاکید کرده است که برنامه‌های حمایتی اتحادیه‌ی اروپا در ولسوالی‌های بهارک، ارغنج‌خواه و مرکز بدخشان، به جوامع محلی کمک می‌کند تا معیشت و مهارت‌های خود را تقویت کنند، کسب‌وکارهای تحت رهبری زنان را توسعه دهند. این نهاد گفته است که طرح‌های حمایتی اتحادیه‌ی اروپا همچنان باعث گسترش خدمات صحی و دسترسی به آب آشامیدنی شده و در نتیجه تاب‌آوری محلی را افزایش می‌دهد. در حالی این برنامه در بدخشان تطبیق می‌شود که حکومت سرپرست پس از تسلط بر افغانستان، زنان و دختران را از آموزش و ‏تحصیل محروم کرده است. همچنان در آخرین محدودیت خود، ‏دروازه‌های انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران و زنان بست، در حالی که ‏بخش صحت سراسر افغانستان با کمبود پرسنل مواجه است. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند. بر بنیاد گزارش‌ها، اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر ممکن است از آموزش محروم شوند.

همیش فالکونر، معاون وزیر امور خارجه‌ی بریتانیا، پس از دیدار با تیم کریکت زنان پناه‌جوی افغانستان، با تمجید از انگیزه و توانایی این بازیکنان، بر ضرورت ایستادگی در برابر سیاست‌ها و محددودیت‌ها علیه زنان و دختران در افغانستان تاکید کرده است. آقای فالکونر با انتشار تصویرهایی از این دیدار در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که از دیدار دوباره با تیم کریکت زنان پناه‌جوی افغانستان، بازدید آنان از ساختمان پارلمان بریتانیا و تماشای مهارت‌های‌شان در زمین کریکت خرسند شده است. وی در ادامه تاکید کرد که شور و انگیزه این بازیکنان یادآور این واقعیت است که جامعه‌ی جهانی باید در برابر رفتار «وحشت‌ناک» حکومت فعلی با زنان و دختران افغانستان بایستد. تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد که معاون وزیر خارجه بریتانیا با تیم زنان کریکت افغانستان، کریکت بازی کرده است. تیم کریکت زنان پناهنده افغانستان به دعوت هیئت کریکت بریتانیا و ولز برای برگزاری مسابقات نمایشی وارد این کشور شده است. اعضای این تیم سوم سرطان نیز با چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، دیدار کردند. خانواده سلطنتی بریتانیا پس از آن دیدار اعلام کرد که زنان و دختران در افغانستان از حق ورزش محروم شده‌اند و همزمان با محدودیت‌های گسترده در زمینه آموزش، اشتغال و حضور در عرصه عمومی روبرو هستند. تیم کریکت زنان افغانستان در سال ۲۰۱۰ میلادی تاسیس شد، اما پس از بازگشت حکومت سرپرست به قدرت، جایگاه رسمی خود را به‌عنوان تیم ملی از دست داد. بیشتر بازیکنان این تیم افغانستان را ترک کردند و شماری از آنان اکنون در استرالیا زندگی می‌کنند.

دفتر «کمک‌های بشردوستانه اتحادیه اروپا در آسیا و اقیانوسیه» در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که سلامت مادران در افغانستان زیر سلطه‌ی حکومت سرپرست با بحران جدی روبرو است. اين نهاد با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود از بدتر شدن وضعیت سلامت مادران در افغانستان هشدار داده و گفته است که محدودیت‌ها بر آموزش صحی زنان و دسترسی محدود به خدمات صحی، وضعیتی را که از پیش نیز بحرانی بود، وخیم‌تر کرده است. چندی پیش، اوچا یا دفتر هماهنگ‌کننده‌‌ی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد در افغانستان نیز نسبت به وضعیت وخیم صحی زنان در افغانستان ابراز نگرانی کرده بود. این نهاد با اشاره به بلند بودن نرخ مرگ‌ومیر مادران در افغانستان گفته بود که محدودیت‌ها بر مشارکت زنان و آموزش آن‌ها در رشته‌های طبی، دسترسی مادران و نوزادان به خدمات حیاتی و نجات‌بخش را محدود کرده است. قابل ذکر است که طی دست‌کم پنج سال گذشته محدودیت‌های گسترده‌ای به‌ویژه بر کار و آموزش زنان و دختران در کشور وضع شده است. در حال حاضر زنان و دختران حق تحصیل در رشته‌های نیمه‌عالی طبی را ندارند. براساس گزارش سازمان ملل، محدودیت‌ها بر آموزش دختران و اشتغال زنان، افغانستان را تا سال ۲۰۳۰ میلادی با کمبود بیش از ۲۵ هزار معلم و کارمند زنِ بخش صحت مواجه خواهد کرد. بارها سازمان‌های بین‌المللی گفته‌اند که محدودیت‌ها بر آموزش و فعالیت کارمندان صحی زن، نظام صحی افغانستان را تضعیف کرده است.