بخش زنان سازمان ملل متحد (UN Women) در تازه‌ترین مورد اعلام کرده است که ۹۰ درصد از خانواده‌های که در افغانستان تحت سرپرستی زنان قرار دارند، به غذای کافی دسترسی ندارند. این سازمان با نشر پیامی به مناسبت روز جهانی زن در حساب کاربری ایکس خود نوشته است که زنان خودسرپرست در افغانستان با برخی از بزرگ‌ترین موانع برای تأمین نیازهای اساسی خانواده‌های خود روبرو هستند. این در نهاد در ادامه تاکید کرده است که حمایت از دسترسی زنان اهل افغانستان به مواد غذایی از طریق کمک‌های بشردوستانه می‌تواند به بهبود وضعیت آنان و خانواده‌های‌شان کمک کند. برنامه جهانی غذا (WFP) نیز قبلا اعلام کرده بود که در سراسر افغانستان، خانواده‌ها همچنان با افزایش گرسنگی و نبود مواد غذایی کافی روبرو هستند.

صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در روستاهای دورافتاده افغانستان، دسترسی زنان، دختران و مادران باردار به خدمات صحی بسیار محدود است. این سازمان با نشر گزارشی در حساب کاربری ایکس خود گفته است که جاده‌های نامناسب، فاصله طولانی تا شفاخانه‌ها و نبود مراکز صحی نزدیک سبب شده که زنان باردار اغلب مجبور شوند زایمان را در خانه و بدون کمک متخصص تجربه کنند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در بخشی از پیامش تاکید کرده است که تیم‌های صحی سیار در این مناطق فعالیت می‌کنند و مراقبت‌های پیش از زایمان، زایمان ایمن و مراقبت‌های پس از تولد را به زنان ارایه می‌دهند. در گزارش آمده است که خانواده‌ها آموزش می‌بینند تا روند بهبود مادر و مراقبت از نوزاد را آموخته و با اصول تغذیه، بهداشت و علایم هشداردهنده آشنا شوند. صندوق جمعیت سازمان ملل در ادامه افزوده است که این خدمات سیار سبب کاهش خطرات زایمان و فراهم شدن امنیت و امید برای خانواده‌ها در مناطق دورافتاده شده است. قابل ذکر است که افغانستان از جمله کشورهایی است که با میزان بالای مرگ‌ومیر مادران و نوزادان روبرو است. کم‌بود امکانات صحی، دسترسی محدود به آموزش‌های تخصصی و فاصله‌ی زیاد روستاها تا مرکزهای درمانی، چالش‌های جدی در ارایه‌ی خدمات به مادران باردار ایجاد کرده است. در بسیاری از مناطق، زنان در خانه یا درمانگاه‌های کوچک زایمان می‌کنند و قابله‌ها اغلب با امکانات اندک و بدون دسترسی فوری به راهنمایی‌های تخصصی کار می‌کنند.

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان درتازه‌ترین مورد گفته است که رشد و توسعه‌ی جامعه‌ی بشری در ابعاد مختلف، مستلزم نقش‌آفرینی زنان و دختران است و این در صورتی ممکن است که زنان و دختران به علم دسترسی داشته باشند. آقای کرزی این اظهارات را به‌مناسبت روز جهانی زنان و دختران در علم با نشر پیامی در حساب کاربری ایکس خود، مطرح کرده و از نقش زنان و دختران افغانستان در زندگی اجتماعی قدردانی کرده است. آقای کرزی به زنان و دختران کشور در ادامه توصیه کرده است که برای دسترسی به علم و آموزش و مشارکت در رشد و توسعه‌ی کشور، از هر راه ممکن تلاش کنند. این در حالی است که هزار و ۶۰۸ روز می‌شود که حکومت سرپرست دختران در افغانستان را از رفتن به مکتب‌های متوسطه و لیسه منع کرده‌اند. همچنان حکومت فعلی دروازه‌ی دانشگاه‌ها و انستیتوت‌های طبی را به‌روی دختران بسته و کار آنان را ممنوع کرده‌اند. این اقدام حکومت فعلی باعث شده است که میلیون‌ها دانش‌آموز دختر از آموزش و تحصیل باز بمانند. در کنار آن زنان از رفتن به‌ باشگاه‌های ورزشی، رستورانت‌ها، حمام‌های عمومی، معاینه توسط پزشکان مرد، سفر بدون محرم و کار در موسسات غیردولتی داخلی و بین‌المللی و حتی دفاتر سازمان ملل در افغانستان منع شده‌اند.

یوناما یا دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر حکومت سرپرست در ولایت‌های قندهار و ارزگان، دسترسی زنان بدون محرم مرد به خدمات صحی را منع کرده‌ است. این نهاد امروز (یک‌شنبه، ۱۹ دلو) با نشر گزارشی درباره‌ی وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته است که کارکنان صحی زن نیز نمی‌توانند بدون محرم سر کار بروند. در بخشی از گزارش آمده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر حکومت فعلی هرازگاهی از مراکز صحی نظارت می‌کنند تا از دسترسی زنان بدون محرم به خدمات صحی و کار زنان بدون محرم جلوگیری کنند. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان در بخشی از گزارشش تاکید کرده است که در ارزگان، امر به معروف به رانندگان دستور داده است که زنان بدون محرم را انتقال ندهند. همچنین در ادامه آمده است که در قندهار، مأموران امر به معروف دکان‌داران را ترغیب کرده‌اند که به زنان بدون محرم جنس نفروشند. یوناما در ادامه افزوده است که مأموران امر به معروف و نهی از منکر از دسترسی زنان بدون چادری به اماکن عمومی از جمله حمل‌ونقل، مراکز صحی و ادارات دولتی نیز جلوگیری می‌کنند. همچنین در این گزارش به بازداشت زنان و دختران به‌دلیل نداشتن برقع در هرات اشاره شده و آمده است زنانی که برقع نداشتند، از دسترسی به شفاخانه‌ها، دفترها‌ی دولتی و سالن‌های عروسی منع شدند. در گزارش یوناما آمده است که حکومت سرپرست در برخی از ولایت‌ها بر گشت‌وگذار زنان نیز محدودیت وضع کرده‌اند. در این گزارش آمده است که در ماه اکتبر، نیروهای دولتی از ورود زنان به جمعه‌بازار جلوگیری کرده و تجمع آنان را با شلیک هوایی متفرق کردند.

منابع محلی از ولایت قندهار می‌گويند که اجساد سه زن که به صورت «بی‌رحمانه و مرموز» به قتل رسیده‌‌اند از ولسوالی اسپین بولدک این ولایت کشف شده است. دست‌کم دو منبع به رسانه گوهرشاد گفته‌اند که این اجساد امروز (دوشنبه، ۱۳ دلو) از نزدیکی کوه «سارگو» از مربوطات در ناحیه‌ی ششم اسپین بولدک پیدا شده‌اند. منبع در ادامه تاکید کرده است که اجساد این سه زن داخل یک «بوجی» انداخته شده و سپس دفن شده بودند. منبع در ادامه افزوده است که بر اساس علائم، این سه زن مدت‌ها پیش به‌قتل رسیده بوده‌اند. همچنین تصاویری که از اجساد این سه زن در شبکه‌های اجتماعی نشر شده است، نشان می‌دهد که اجساد کاملا پوسیده و قابل شناسایی نیست. هویت زنان کشته‌شده و انگیزه‌ی قتل آنان تاکنون روشن نیست. در عین حال، اسدالله جمشید، سخنگوی پولیس ولایت قندهار با تایید این رویداد گفته است که جسد سه زن در کوه سارگو در ولسوالی سپین بولدک پیدا شده است که مدتی پیش به طور مرموزی کشته و دفن گردیده بودند. او می‌گوید که اجساد توسط نیروهای امنیتی به شفاخانه ولسوالی اسپین بولدک منتقل شده تا به اقارب شان تحویل داده شود. آقای جمشید افزود که نهادهای امنیتی و کشفی در مورد سه زن مقتول تحقیق می‌کنند و تلاش خواهند کرد تا عاملان را پیدا کرده و آنها را به نهادهای عدلی و قضایی تحویل دهند. پس از تسلط دوباره‌ی حکومت سرپرست بر افغانستان، قتل‌های مرموز زنان، کودکان و جوان در در سراسر کشور افزایش کم‌پیشینه یافته است. بیماری‌های روانی، خصومت شخصی، ازدواج‌های اجباری، خشونت خانوادگی و فشار‎های روحی ناشی از فقر و بیکاری عوامل اصلی این قتل‌ها بیان شده است. همچنین با تسلط حکومت سرپرست بر افغانستان اکثریت نهادهای حامی حقوق زنان متوقف شده است. زنان در افغانستان چون گذشته با مراجعه به نهادهای عدلی و قضایی، دیگر نمی‌توانند برای خشونت‌های وارده‌ی شان شکایت کنند و این‌گونه خشونت‌‌ها پایدار باقی مانده و افزایش پیدا می‌کند.

اوچا یا دفتر سازمان ملل متحد در امور هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه درتازه‌ترین مورد اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۶ میلادی تخمین زده می‌شود که ۱۵.۹ میلیون نفر در افغانستان برای دسترسی به آب و بهداشت نیاز به کمک خواهند داشت. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای گفته است که برای رسیدگی به این نیاز به ۱۶۳.۳ میلیون دالر بودجه ضرورت است و شوک‌های هم‌زمان از جمله بازگشت‌های گسترده‌ی مهاجران، خشک‌سالی، بیماری‌های واگیر، سیل‌های مکرر و زمین‌لرزه دسترسی به آب و بهداشت را متأثر کرده است. در گزارش آمده است که آسیب‌پذیری‌های آب و بهداشت در افغانستان همچنان تحت تأثیر فشارهای انسانی و اقلیمی است که تاب‌آوری را در سطح جامعه و سیستم تضعیف می‌کند. دفتر سازمان ملل متحد در امور هماهنگ‌کننده‌ی کمک‌های بشردوستانه تاکید کرده است که طبق ارزیابی کل افغانستان در سال گذشته‌ی میلادی، ۸۵ درصد خانوارها حداقل یک خطر زیست‌محیطی را تجربه کرده‌اند، در حالی که این درصد در سال ۲۰۲۴ میلادی، ۶۷ درصد بوده است. همچنین در بخشی از گزارش آمده است که ۳۷ درصد از خانوارها فاقد صابون هستند که نشان‌دهنده‌ی شکاف‌های مقرون‌به‌صرفه و محدودیت‌های عرضه است. براساس اعلام اوچا، در سال جاری میلادی ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان نیاز به کمک‌های بشردوستانه دارند. اوچا در ادامه افزوده است که نهادهای بشردوستانه رسیدگی به ۱۷.۵ میلیون نفر را در اولویت قرار داده‌اند و برای رسیدگی به آنان به ۱.۷۲ میلیارد دالر بودجه نیاز است. این در حالی است که سال پیش میلادی، نهادهای بشردوستانه بارها از کاهش شدید بودجه‌ی بشردوستانه هشدار داده و گفته‌اند که مجبور شده‌اند میلیون‌ها نیازمند را در افغانستان از فهرست دریافت‌کنندگان کمک‌ها حذف کنند.

همزمان با ادامه‌ی اعتراضات سراسری در ایران، «جنبش آزادگان در تبعید» درتازه‌ترین مورد اعلام کرده که پناه‌جویان افغانستان در ایران با محرومیت سیستماتیک و دسترسی به نیازهای اساسی مواجه‌اند. اعضای این‌ جنبش اعتراضی با نشر اعلامیه‌ای گفته‌اند که وضعیت پناه‌جویان افغانستانی در ایران «اضطراری» بوده و خواستار توجه و رسیدگی به آن‌ها شدند. در بخشی از اعلامیه آمده است: «دسترسی به مواد غذایی اولیه برای آنان پناه‌جویان افغانستان در ایران محدود یا عملا مسدود شده است.» جنبش آزادگان در تبعید در ادامه تاکید کرده است که این وضعیت «نقض آشکار حقوق بنیادین بشر، اصل عدم تبعیض و حق حیات» بوده و تداوم آن، خطر بروز یک فاجعه انسانی خاموش را به‌طور جدی افزایش داده است. همچنین جنبش آزادگان در تبعید در بخشی از اعلامیه‌اش خواستار مداخله‌ی سازمان ملل متحد، به‌ویژه کمیساریای عالی پناهندگان و دفتر کمیسر عالی حقوق بشر، برای ارزیابی و مهار این بحران شده است. اعضای این جنبش اعتراضی خواستار تضمین دسترسی فوری، ایمن و بدون تبعیض پناه‌جویان افغانستان به مواد غذایی، خدمات صحی و نیازهای اولیه شده است. آن‌ها بر توقف بازداشت‌های خودسرانه و اخراج‌های اجباری و ایجاد سازوکارهای حفاظتی ویژه برای پناه‌جویان افغانستان در ایران تاکید کرده و خواستار تسریع روند حمایت‌های بین‌المللی، اسکان مجدد و ایجاد مسیرهای امن برای پناه‌جویان در وضعیت اضطراری شده‌اند. این در حالی است که طی بیش از چهار سال گذشته، بسیاری از نظامیان حکومت پیشین، کارمندان دولتی، خبرنگاران و فعالان حقوق بشر که به کشورهای همسایه مهاجر شده‌‌اند تا هنوز موفق به دریافت ویزای کشورهای مهاجرپذیر نشده‌اند.